चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)
Chakradatta Hindi
महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा
स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)
पृष्ठ 600, कुल 674 में से
संदर्भ में पढ़ें580 చక్రదత్త—౬౪. విషాధికారము.
ఏడుపూరిల చేతిలో పెరుగన్నమును ఉంచికొని బలినిచ్చి కాంస్యోదకములతో స్నానము చేయింపవలయును. శివనిర్మాల్యము గుగ్గిలము ఆవాలు నేయి వీటితో ధూప వేయవలయును. బలిమంత్రము:— ఓం నమో నారాయణాయ ముంచ ముంచ హన హన స్వాహా" అని. నాల్గవదినమునందు బ్రాహ్మణ భోజనమును చేయించినచో బాలుడు సుస్థుఁడై యుండును.
ఇట్లు చక్రదత్తయందు బాలరోగాధికార ప్రకరణము ముగిసెను.
౬౪. విషాధికారము.
అరిష్టాబంధనమను మంత్రమును, విషహరములగు ప్రయోగములునుగాని, ఈడుఫలమును తినుటగాని విషఘ్నములగు చికిత్సలు.
శ్లో. అరిష్టా న్బంధనం మంత్రం ప్రయోగ శ్చ విషాపహః, దంశనం దంశక స్వాహేః ఫలస్య మృదునోఽపి వా. 1.
మూలం తండులవారినా పిబతి యః ప్రత్యంగిరాసంభవం, నిష్పిష్టం శుచి భద్రయోగదివసే తస్యాహిభీతిః కుతః. 2.
దర్పాదేవ ఫణీ యథా దశతి తం మోహాన్వితో మూలపం, స్థానే తత్ర స ఏవ యాతినియతం వక్త్రం యమస్యాచిరాత్. 3.
మసూరం నింబపత్రాభ్యాం ఖాదే న్నేషగతే రవౌ, అబ్ద మేకం న భీతి స్స్యా ద్విషా త్తస్య న సంశయః. 4.
ధవలపునర్నవజటయా తండులజలపీతయా చ పుష్యర్కే, అపహరతి విషధరవిషోపద్రవ మావత్సరం పుంసామ్. 5.
గృహధూమో హరిద్రే ద్వే సమూలం తండులీయకం, అపి వాసుకినా దష్టః పిబే ద్దధి ఘృతాప్లుతం. 6.
కూలికామూలనస్యేన కాలదష్టోఽపి జీవతి, శ్లేష్మణః కర్ణమూధస్థ్వా వామానామికయా కృతః. 7.
లేపో హన్యా ద్విషం ఘోరం స్వమూత్రాసేచనం తథా, శిరీషపుష్పస్వరసే భావితం శ్వేతసర్షపం. 8.
సప్తాహం సర్పదష్టానాం నస్యపానాంజనే హితం, ద్విపలం నతకుష్ఠాభ్యాం ఘృతక్షౌద్రం చతుఃపలం. 9.
అపి తక్షకదష్టానాం పాన మేత త్సుఖప్రదం, వంధ్యకర్కోటజం మూలం ఛాగమూత్రేణ భావితం. 10.
నస్యం కాంజిక సంయుక్తం విషోపహతచేతసః.