भारतकोश
चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

चक्रदत्त (चक्रपाणिदत्त - पदार्थचन्द्रिका व हिन्दी व्याख्या सहित)

Chakradatta Hindi

महामहोपाध्याय चक्रपाणिदत्त द्वारा

स्रोत: Chakradatta Chikitsa Sangraha with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished674 पृष्ठ

पृष्ठ 612, कुल 674 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 612

५९२ चक्रदत्त—६५. रसायनाधिकारमु.

कर्ण पत्रमूल शतावरी भृङ्ग केशराजरसैः, प्राग्वत्स्थालीपाकं कुर्यात्प्रत्येक मेकैकं वा. ६७.

तరువాత लोहपात्रमुलो त्रिफलाजलमुलनु तक्किन द्रव्यमुलनु चेर्चि स्थालीपाकमुनु चेयवलयुनु. आमुदपुआकुलु वेळ्ळु शतावरि गुण्टकलगर वीटि रसमुलतो प्रत्येकमुगा स्थालीपाकमुनु चेयवलयुनु.

❧ पुटपाकविधि. ❧

श्लो. हस्तप्रमाणवदनं, श्वभ्रं हस्तैकखातसममध्यं,
कृत्वा कटाहसदृशं, तत्र करीषं तुषं च काष्ठंच. ६८. अन्त-
र्घनतरमध्यं शुषिरं परिपूर्य दहनमायोज्य, पश्चादयस-
श्चूर्णं श्लक्ष्णं पंकोपमंकुर्यात्. ६९. त्रिफलांबुभृंग केशर शता-
वरीकंदमाणसहजरसैः, भल्लातक करिकर्ण च्छदमूल पुनर्नवास्य
रसैः. ७०. क्षिप्त्वाऽथ लोहपात्रे मार्द्दे वा लौहमार्र्दपात्रा-
भ्यां, तुल्याभ्यां पृष्ठे नाच्छाद्यान्ते रन्ध्र मాలిप्य. ७१.
त त्पुटपात्रं तत्र श्वभ्रज्वलने निधाय भूयोऽपि, काष्ठकरीष
तुषै स्तृणंचाच्छाद्याहर्निशं दहे त्प्राज्ञः. ७२. एवं नवभि-
र्मेषराजैस्तु पचे त्तदैव पुटपाकं, प्रत्येक मेक मेभि र्विलि-
प्तै र्वा त्रिचतुरा न्वारान्. ७३. प्रतिपुटनं तत्पिंष्यात् स्थाली-
पाकं विधाय तद्वैव, तादृशदिनं पिंष्या द्विगलद्रजसा तु यु-
ज्यते यत्र. ७४. तदयश्चूर्णं पिष्टं घृष्टं घनसूक्ष्मवाससि
श्लक्ष्णं, यदि रजसा सदृशं स्यात् केतक्यास्तर्हि तद्भद्रं. ७५. पुट-
ने स्थालीपाकेऽधिकृतपुरुषे स्वभावमनधिगमात्, कथित मपि हे-
य मावध मुचित मुपादेय मन्य दपि. ७६.

एटुचूचिननु मूरेडु वेडल्पु पोडुगु कलुगुनट्लु गंगाळमुवले त्रव्विन्दु पेड पोट्टु कट्टेइलु लोपल गट्टि रन्ध्रमुनुचेसि अग्निनि तगिल्चि लोहचूर्णमुनु पंकमुवलेनूरि त्रिफलमुलु कुरुवेरु गुण्टकलगर शतावरि मानिकंद गोरिण्ट वीटिरसमुतीसि जीडिवित्तुलु आमुदपु आकुलु वेळ्ळु गलिजेरु वीटिरसमुनुकूडा तीसि लोहपात्र मुलोगाने मट्टिकुण्डलोगाने वैचि चक्कगा मूसि युञ्चि सीलुचेसि दानिनि स्वच्छमगु निप्पुलो नूनिचि कट्टेलु पोट्टु पिडकलु मुन्नगुवानितो रात्रिं...