धनुर्वेद संहिता (महर्षि वसिष्ठ - प्राचीन भारतीय युद्धकला, धनुर्विद्या एवं अस्त्र-शास्त्र सटीक)

हिन्दीटीकासमेता ६१ अन्यः धनुराकाराः, उत्तिष्ठत, चलत, निपतत, धावत, मारयत, शेध्वम्, भवत, पतत, कुरुत, चेतत, गच्छत, अयत, तिष्ठत, शृणुत, पश्यत, दत्त, गृह्णीत, पृच्छत, ब्रूत, भक्षयत, पिबत, इच्छ, जानीत, आप्नुत, कुन्थत, त्यजत, हत, शिष्ट, इत, वित्त, स्त, दत्त, रुन्ध, अजत, व्रजत, क्राम्यत, दहत, मेहत, नयत, मायत, क्रीडत, जयत, कृषत, मुंचत, सिंचत, कृन्तत, क्षिपत, किरत, मिलत, लिखत, मन्यध्वम्, विध्यत, रचयत, गणयत, तनुत, भुङ्क्त, भिन्त, यात, अत्त, जागृत, रोहत, उपविशत, इति सेनानीपाठः ॥ अथावश्यकाऽव्ययानाम्पाठः आङ्–मा, नो–आम्, बाढम्, अद्य, सायम्, प्रातः, श्वः ह्यः, परश्वः अन्येद्युः, उभयेद्युः त्वम्, युवाम्, यूयम्, अहम्, आवाम्, वयम्, संज्ञा, सः–तौ–ते अलम्, सपदि, तूर्णम्, उपरि, अधः, अ-प्र-अनु-उप- पदातिक्रमः समोच्चा द्विपदा ग्राह्या ह्रस्वमा न कदाचन । कूर्दने धावने ये वै समास्ते कार्यसाधकाः ॥५८॥ पश्चाद्गमनं स्थिरीकरणं शयनं धावनं तथा । चलनं परसेनायां पार्श्वदिक्षु च कारयेत् ॥५९॥ ऊँचाई में एक से हों, ऊंचे नीचे न हों, कूदने और भागने में समान जो हों वे कार्यसाधक हैं, इनको पश्चाद्गमन और स्थिरीकरण सिखाना अर्थात् पीछे को हटना और ठहरना, सोना, भागना, शत्रु की सेना में चलना पछवाड़ों में चलना करावे॥५८॥५९॥ षष्ठस्थाने ग्रहा येषां क्रूराः पापाः पतन्ति हि ॥ ते युद्धे युद्धयतां वीरानान्ये कार्यकरा यतः ॥६०॥ व भ ध ड छ क वर्णा ह्यादिमायां प्रकल्प्य तदनु हि अच अर्णा णादिकाः सर्वलेख्याः । उपरिगत भवांस्तान्स्थाप्य सर्वान्