गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

११० आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [गुटिकाधिकारः विनिहन्ति भक्ष्यमाणा गुल्मार्शोविहिसादगदान् ॥ ८० ॥ अतिसारेऽभयाद्या वटकाः । अभयागुडपिप्पल्यः समांशा वटकीकृताः । मक्षिता हन्त्यतीसारमर्शःपाण्ड्वामयज्वरान् ॥ ८१ ॥ सर्वातिसारेऽङ्कोलवटिका । पलमङ्कोलमूलस्य पाठां दार्वीं च तत्समाम् । पिष्ट्वा तण्डुलतोयेन वटिकामक्षसंमिताम् ॥ ८२ ॥ छायाशुष्कां पिबेत्क्षिप्रं पिष्ट्वा तण्डुलवारिणा । वातपित्तकफप्रायान् द्वन्द्वजान् सान्निपातिकान् ॥८३॥ हन्यात्सर्वातिसारांस्तु वटिकेयं प्रयोजिता । सर्वातिसारे बृहदङ्कोलवटिका । सदार्व्यङ्कोलपाठानां मूलं तु कुटजस्य च । शाल्मलेरथ निर्यासो धातकौरौध्रदाडिमम् ॥ ८४ ॥ पिष्ट्वाऽक्षसंमितान् कृत्वा वटकांस्तण्डुलाम्भसा । तानेव मधुसंयुक्तानेकैकान् प्रातरुत्थितः ॥ ८५ ॥ पिबेदत्यन्तमापन्नो विधिसर्गेण मानवः । अङ्कोलवटका नाम्ना सर्वातीसारनाशनाः ॥ ८६ ॥ अतिसारे कट्वङ्गाद्या गुटिका । पलानि दश कट्वङ्गाङ्गे पले पञ्चकत्वचः । स्थिराया बिल्वपेश्याश्च पलान्यष्टौ पृथक् पृथक् ॥८७॥ कटुकादाञ्जनोशीररोघ्रयष्ट्याह्वमुस्तकान् । कालीयकं व्याघ्रनखं हरिद्रारक्तचन्दनम् ॥ ८८ ॥ करञ्जफलचूतास्थिदाडिमत्वग्विधुन्तुकाः केतक्यर्जुनपुष्पाणि वल्कान्यक्षपियालयोः ॥ ८९ ॥ समङ्गा शालवीजानि ग्रन्थिश्चाप्यरिमेदतः । फलस्य, वत्सकफलं संक्षुद्य पलसंमितम् ॥ ९० ॥ द्विद्रोणं विपचेदम्भः पूत्वा क्वाथं पचेदनु । पिण्डमक्षसमं तस्माद्घृतमादाय बुद्धिमान् ॥ ९१ ॥