गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

११२ आयुर्वेदग्रन्थमाला । [गुटिकाधिकारः ततोऽक्षमात्रा गुटिका मद्ययूषपयोरसैः । पीताऽम्भसा भक्षिता वा सर्वान् हन्याद्गुदोद्भवान् १०४ शूलं पानात्ययं छर्दिं प्रमेहं विषमज्वरान् । गुल्मं पाण्डुरुजं शोफं हृद्रोगं ग्रहणीगदान् ॥ १०५ ॥ कासहिकारुचिश्वासकृम्यतीसारकामलाः । मन्दाग्नितां मूत्रकृच्छ्रं हन्याच्छोफं च सा भृशम् १०६ एतदेव भवेच्चूर्णं सिताचूर्णचतुर्गुणम् । सपित्तेषु विकारेषु विशेषेणामृतोपमम् ॥ १०७ ॥ सा चैव गुटिका पथ्या फलत्रयविशेषिता । शोफार्शोग्रहणीरोगपाण्डुशूलापहारिणी ॥ १०८ ॥ क्षयसप्रे लघुतालीसादिवटिका । तालीसपत्रमरिचंचविकानां पलं पलम् । कृष्णा तन्मूलयोर्द्वे द्वे पले शुण्ठीपलत्रयम् ॥ १०९ ॥ चातुर्जातमुशीरं च कर्षांशं श्लक्ष्णचूर्णितम् । तत्र त्रिंशत्पलं दद्यात्कथितादमलाद्गुडात् ॥ ११० ॥ तालीसवटका ह्येते क्षयघ्ना दीपनाः परम् । लवङ्गाद्या गुटिका । पलार्धं तु लवङ्गस्य तालीसत्रुटिवल्कलम् ॥ १११ ॥ यवानीचव्यकाजाजीधान्यकं च पलोन्मितम् । द्विपलं मरिचं कृष्णा वृक्षाम्लं साम्लवेतसम् ॥११२॥ कृष्णायाश्च जटा शुण्ठी पथ्या च कुडवोन्मिता । एतत्सर्वं समाहृत्य त्रिगुणेन गुडेन तु ॥ ११३ ॥ ततोऽर्धपलिकाः कार्या गुटिकास्तु भिषग्वरैः । एकैकश्चस्तास्तु पिबेन्मद्यतक्ररसासवैः ॥ ११४ ॥ भक्षिता येन तस्यार्शःपाण्डुहृत्पार्श्वशूलनुत् । कासगुल्मारुचिश्वासहिक्कामयगलग्रहान् ॥ ११५ ॥