गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

१४४ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [ लेहाधिकारः उपयोगात्स्त्रियो नित्यमलक्ष्मीकलिवर्जिताः । श्रीबाहुशालो गुडावलेहः । त्रिवृत्तेजोवतीदन्तीश्वदंष्ट्राचित्रकं शठी । गवाक्षीमुस्तबिल्वाह्वं विडङ्गानि हरीतकी ॥ ५३ ॥ पलानि षड् वृद्धदारोः षोडशैव तु सूरणात् । जलद्रोणद्वये क्वाथ्य चतुर्थांगावशेषितम् ॥ ५४ ॥ पूतं रसं तु तं दत्त्वा क्वाथेभ्यस्त्रिगुणो गुडः । लेहं पचेद्धि तं यावद्दवींलेपं व्रजेद्बुधः ॥ ५५ ॥ अवतार्य ततः पश्चाच्चूर्णानीमानि दापयेत् । त्रिवृत्तेजोवतीकट्वीचित्रकं द्विपलांशकम् ॥ ५६ ॥ एलात्वक्पत्रनागाह्वं षट्पलं परिकीर्तितम् । द्वात्रिंशच्च पलानीह चूर्णीकृत्व प्रदापयेत् ॥ ५७ ॥ ततो मात्रां प्रयुञ्जीत जीर्णे क्षीरं रसायनम् । पञ्चगुल्मान् प्रमेहांश्च पाण्डुरोगं हलीमकम् ॥ ५८ ॥ जयेदर्शांसि सर्वाणि तथा सर्वोदराणि च । अयं सर्वान् गदांश्चैव कल्याणो लेह उत्तमः ॥ ५९ ॥ दुर्नामान्तकरश्चैव मेधाजनन उत्तमः । गुडः श्रीबाहुशालोऽयं दुर्नामारिः प्रकीर्तितः ॥ ६० ॥ सर्वरोगं निहन्त्याशु वृक्षमिन्द्राशनिर्यथा । श्वासकासे बिभीतकावलेहः । प्रस्थं बिभीतकानामनस्थां साधयेद्गवां मूत्रे । लेहवदवलेहो मधुसहितः श्वासकासहरः ॥ ६१ ॥ कासेऽगस्त्यहरीतक्यवलेहः । द्विपञ्चमूलेभकणात्मगुप्ताभार्ङ्गीशठीपुष्करमूलविश्वाः । पाठामृताग्रन्थिकशङ्खपुष्पीरास्नाग्न्यापामार्गबलायवासाः ॥६२॥ द्विपालिकांस्तच्च यवाढकं च हरीतकीनां च शतं गुरूणाम् । द्रोणे जलस्याढकसंयुते तु क्वाथीकृते पूतचतुर्थभागे ॥ ६३ ॥