भारतकोश
गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary

आचार्य सोढल द्वारा

DevanagariHindipublished286 पृष्ठ

पृष्ठ 196, कुल 286 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 196

१७६ आयुर्वेदीयग्रन्थमाला । [आसवाधिकारः मासादूर्ध्वं पिबेन्मात्रामपेक्ष्याग्निबलाबलम् । सर्वकुष्ठहरो ह्येष पाण्डुहृद्रोगकासनुत् ॥ १२६ ॥ कृमिग्रन्ध्यर्बुदग्रन्थिगुल्मप्लीहोदरान्तकृत् । एष वै खदिरारिष्टः कृष्णात्रेयेण पूजितः ॥ १२७ ॥ कुष्ठे द्वितीयः खदिरारिष्टः । खदिरस्य तुलामम्भसि विपचेच्चतुर्द्रोणसंमिते शेषम् । पादं विगृह्य शीते दद्यान्मधुनस्तुलां सार्धाम् ॥ १२८ ॥ वस्त्रविपूते चूर्णं व्योषत्रिफलापिण्डखर्जूरी- । स्वर्णत्वग्बाकुचिकामृताविडङ्गपलाशनाम् ॥ १२९ ॥ धातकिपलषोडशकं दत्त्वा प्रविलोडितं नित्यम् । यावत्षोडशदिवसाः षोडशके मधुतुलां दद्यात् ॥ १३० ॥ मासात्परतः पेयो दत्त्वा मृगनाभिमाषकं पटेबद्धम् । कर्पूरमाषद्वयमेष खदिरासवो महाकुष्ठे ॥ १३१ ॥ क्षयरोगे बब्बुल्यासवः । तुलाद्वयं तु बब्बुल्याश्चतुर्द्रोणेऽम्भसः पचेत् । द्रोणशेषे रसे शीते गुडस्य त्रिशतं क्षिपेत् ॥ १३२ ॥ धातक्याः षोडशपलं पिप्पलीनां पलद्वयम् । जातीलवङ्गकङ्कोलमेलात्वक्पत्रकेसरम् ॥ १३३ ॥ मरिचेन समायुक्तं पलिकांस्तत्र कल्पयेत् । मासमात्रं स्थितो ह्येष बब्बुल्यासवसंज्ञितः ॥ १३४ ॥ क्षयं कुष्ठं प्रमेहांश्च कासश्वासांश्च नाशयेत् । क्षयरोगे पुष्करमूलासवः । तुलां पुष्करमूलस्य तदर्धं तु दुरालभा ॥ १३५ ॥ तदर्धेन तु धान्याकं व्योषाच्च पलविंशतिः । मञ्जिष्ठाकुष्ठमरिचं कपित्थं देवदारु च ॥ १३६ ॥ रोध्रं कृमिघ्नं चविका पिप्पलीमूलमेव च । उशीरकाश्मरिफलं रास्ना भार्ङ्गी च नागरम् ॥ १३७ ॥