भारतकोश
गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

गदनिग्रह (आचार्य सोढल - कायचिकित्सा एवं रोग-विनिश्चय सटीक)

Gadanigraha of Acharya Sodhala with Commentary

आचार्य सोढल द्वारा

DevanagariHindipublished286 पृष्ठ

पृष्ठ 276, कुल 286 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 276

राणां ग्रन्थानां परिशोधनकर्मणि बहून्यादर्शपुस्तकान्यपेक्ष्यन्त इति सम्पादक- महाशयैरवश्यमस्मिन्विषये समवधातव्यम् । सुयोग्यसम्पादकमधिगतवतीमिमा- मायुर्र्वेदविषयरसिका अवश्यमेव समाद्रियेरन्निति विश्वसिमि । चराचरगुरुः परमेश्वरः कुर्यादेनां यशस्विनीमिति निर्मायं समाशासे— जयपुर, ता. ६।१।१९११ $\qquad\qquad$ श्रीलक्ष्मीरामस्वामी जयपुरराजकीयसंस्कृतमहाविद्यालये आयुर्वेदाध्यापकानां, तर्कोपाध्यायसाहि- त्यशास्त्रिणां, अखिलभारतवर्षीयसयाजीआयुर्वेदविद्यापीठस्य द्वितीयवैद्यकसंमेलन- सभाधिपतीनामायुर्वेदविद्यानिधीनां व्यासोपाह्वयराजवैद्यभट्टगंगाधरशर्मणा मभिप्रायः— अयि सुहृद्गणा उद्घाट्यतां चक्षुर्द्दश्यतामनुपमं वस्तु गृह्यतामायुर्यततां त्रि- वर्गप्राप्तौ बहुकालात् प्राप्तोऽयमवसरः निष्पन्नोऽथैवात्मनामवितर्कितो विचारः माभवन्तु तूर्यशब्द इवार्थशून्याः । यतः शास्त्रमूलं हि ज्ञानं तन्मूला च सिद्धिः सिद्धेः फलमनामयः, तथाहि जीवानन्दनीयः श्लोकः,— “प्राग्जन्मीयतपःफलं तनुभृतां प्राप्येत मानुष्यकं, तच्च प्राप्तवतः किमन्य- दुचितं प्राप्तुं त्रिवर्गं विना । तत्प्राप्तेरपि साधनं प्रथमतॊ देहो रुजावर्जितस्तेना- रोग्यमभीप्सितं दिशतु वो देवः पशूनां पतिः ॥” इति । प्रार्थनीयतमस्य नैरूज्योपजीवनभूता नानाविधाः सद्यःफलप्रदा अदृष्टचरा अश्रुतचरा रसहृदयगदनिग्रहादयः प्राचीना आयुर्वेदग्रन्था यत्र मुद्राय्यन्ते । कृते प्रयत्न उपलभ्यमाना आयुर्वेदप्रकाशराजमार्त्तण्डपाकार्णवशालिहोत्रसमुच्चयरसक- ल्पलतारसावलि-रसपारिजात-रसेन्द्रचूडामणयो यत्रोद्धारश्च शिवकल्याणाय्य- संहिता-हितोपदेश-हिकमतप्रदीप-रोगब्बादकामरत्नानि वृक्षचिकित्सा द्रव्या- भिधानं शब्दरत्नप्रदीपो निघण्टुर्माधवनिदानस्य पद्यमयी टीका टीकान्तराणी- तरेषां राघवपाण्डवीयकाव्यमिव क्रोडीकृतार्थद्वयीकः शृङ्गारातरङ्गविलास इत्या- दयस्ते ते च वैद्यग्रन्था मुद्रापयितुमाशास्याः । सेयमायुर्वेदीयग्रन्थमाला केषां न प्रमोदमुद्वहेत् । शास्त्ररसिकानां भिषजामवश्यमादरणीया नेतरमासिकपत्रिकेव मूल्यभारं बिभर्तीति सहर्षमुपादेया । इमामायुर्वेदीयमासिकपत्रिकामवलोकमानो बहुलमावहामि संतोषम् । अस्या मासिकपत्रिकाया असंभावितप्रादुर्भावायाः संपादका आचोर्यापाहा- स्त्रिविक्रमतनुजा वैद्यप्रकाण्डा यादवशर्माणः पुरुषोत्तमाः श्लाघ्यतमाः ।