भारतकोश
गौतम धर्मसूत्र (हिन्दी व्याख्या सहित)

गौतम धर्मसूत्र (हिन्दी व्याख्या सहित)

Gautama Dharmasutra Hindi

महर्षि गौतम द्वारा

स्रोत: Gautama Dharmasutram with Hindi Commentary (उद्गम)

DevanagariHindipublished360 पृष्ठ

पृष्ठ 274, कुल 360 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 274

अथ तृतीयप्रश्ने द्वितीयोऽध्यायः

अथ यो याप्यं कृत्वाऽपि प्रायश्चित्तं न प्रतिपद्यते स किं कर्तव्यः । त्याज्य इत्याह —

त्यजेत्पितरं राजघातकं शूद्रयाजकं शूद्रार्थयाजकं वेद-
विप्लावकं भ्रूणहनं यश्चान्त्यावसायिभिः सह संवसेदन्त्याव-
सायिन्यां वा ॥ १ ॥

राजाऽत्राभिषिक्तो न जातिमात्रोपजीवी । तं हतवान्राजघातकः । शूद्रं यो याजयत्येतया निषादस्थपतिं याजयेदित्यादौ विषये स शूद्रयाजकः । यः शूद्रार्थमधिगम्य यजते स शूद्रार्थयाजकः । अनध्यायानध्याप्याध्ययनादिना यो वेदं विप्लावयति व्याकुलीकरोति स वेदविप्लावकः । भ्रूणहा ब्रह्महा । एतन्महापातकिनामप्युपलक्षणम् ।

चण्डालः श्वपचः क्षत्ता सूतो वैदेहिकस्तथा ।
मागधायोगवौ चैव सप्तैतेऽन्त्यावसायिनः ॥ इत्यङ्गिराः ।

तैः सहैकस्मिन्स्थाने यो वसति स तथोक्तः । अन्त्यावसायिन्याम् । यः सह वसतोत्यपेक्षते । तस्यां संवासो मैथुनाचरणम् । एतेषु निमित्तेषु पितरमपि त्यजेत् । पितृग्रहणात्किमुत पुत्रादिकमिति ॥ १ ॥

राजा की हत्या करने वाले, शूद्र के लिए यज्ञ करने वाले, शूद्र से धन लेकर यज्ञ करने वाले, ( अनध्याय और अनध्यापन द्वारा ) वेद की हानि करने वाले, विद्वान् ब्राह्मण की हत्या करने वाले, चण्डाल आदि अन्त्यावसायियों के साथ रहने वाले और उन अन्त्यावसायियों की स्त्रियों के साथ सम्बन्ध रखने वाले पिता का भी त्याग कर दे ॥ १ ॥

अथ त्यागप्रकारः--

तस्य विद्यागुरून्योनिसंबन्धांश्च संनिपात्य सर्वाण्युदका-
दीनि प्रेतकार्याणि कुर्युः ॥ २ ॥

तस्य त्याज्यस्य ये विद्यागुरवः आचार्य्यगुरुपाध्याया योनिसंबन्धा मातुलादयस्तान्सर्वान्संनिपात्यैकत्र समवेतान्कृत्वोदकादीनि श्राद्धान्तानि सर्वाणि प्रेतकर्माणि कुर्युः । के । पुत्रादयो ज्ञातयः । पितरमित्युपक्रमाद् बहुवचननिर्देशाच्च ॥ २ ॥

गौतम धर्मसूत्र (हिन्दी व्याख्या सहित) · पृष्ठ 274, कुल 360 में से · BharatKosha