गोभिल गृह्यसूत्रम् (सामवेद कौथुम-राणायनीय शाखा - मुकुन्द शर्मा सटीक)

[८]

८ शृतमभिघार्योद्गुद्वास्य प्रत्यभिघारयेत् ॥ ९ मग्निमुपसमाधाय कुशैः समन्तं परिस्तृणुयात् । पुरस्ताद्दक्षिणत उत्तरतः पश्चादिति ॥ १० सर्वतस्त्रिवृतं पञ्चवृतं वा ॥ ११ बहुलमयुग्मंसंहतम् ॥ १२ प्रागग्रैरग्रैर्मूलानिच्छादयन् ॥ १३ पश्चाद्द्वाऽऽस्तोर्थ दक्षिणतः प्राञ्चं प्रकर्षति तथोत्तरेण ॥ १४ दक्षिणोत्तरायग्राणि कुर्यात् ॥ १५ एष परिस्तरणन्यायः सर्वेष्वेवाहुतिमत्सु ॥ १६ परिधीनप्येके कुर्वन्ति-शामीलाम्पार्णान्वा ॥ १७ उत्तरतोऽपां पूर्णः स्रुवः प्रणीता ॥ १८ भावे न वा स्यादित्येके ॥ १९ बर्हिषि स्थालीपाकमासाद्येध्ममभ्याधायाज्यँसंस्कुरुते ॥ २० सर्पिस्तैलं दधिपयोयवागू र्वा ॥ २१ तत एव बर्हिषः प्रादेशमात्रे पवित्रे कुरुते ॥ २२ औषधिमन्तर्धाय च्छिनत्ति, न नखेन “पवित्रे स्थो वैष्णव्यावि”ति ॥ २३ अथैने अद्भिरनुमार्ष्टि-“विष्णोर्मनसा पूतेस्थ” इति ॥ २४ सम्पूयोत्पुनात्युदगग्राभ्यां पवित्राभ्याम् ॥ २५ अङ्गुष्ठाभ्याञ्चोपकनिष्ठिकाभ्याञ्चाङ्गुलिभ्यामभिसंगृह्य प्राकश्रिरु- त्पुनाति-“देवस्त्वा सवितोत्पुनात्वच्छिद्रेण पवित्रेण वसोःसूर्यस्य रश्मिभिरि”ति सकृद्यजुषा द्विस्तूष्णीम् ॥ २६ अथैने अद्भिरभ्युद्याग्नावप्युत्सृजेत् ॥ २७ अथैतदाज्यमधिश्रित्योद्गुद्वासयेत् ॥ २८ एवमाज्यस्य संस्करणकल्पो भवतीति ॥ इति प्र०प्र०सप्तमी कण्डिका ॥ १ ॥ ७ ॥

अथ-अष्टमी-कण्डिका- १ पूर्वमाज्यमपरः स्थालीपाकः ॥ २ पर्युक्ष्य स्थालीपाक आज्य मानीय मेक्षणेनोपघातँहोतुमेवोपक्रमते ॥ ३ जुहुवा उपस्तीर्णाभिघारितञ्जुहुयात् आज्यभागावेव प्रथमौ जुहुयात् ४ चतुर्गृहीतमाज्यं गृहीत्वा पञ्चावत्तन्तु भृगूणाम् । “अग्नये स्वाहे”- त्युत्तरतः “सोमाय स्वाहे”ति दक्षिणतः प्राक्शो जुहुयात् ॥