हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१२ द्वितीयदिनयुद्धम् १११ शौर्येण प्रतिपक्षपक्षहृदयं स्वस्वामिभक्तव्रतै- श्वेतांसि स्वविभोरसिप्रहृतिभिर्द्विद्विभिकुंभानपि । अंगैरंगणमाहवस्य विलसत्कीर्त्या च लोकत्रयीं वीरा व्यानशिरेऽत्र योद्धृविसरश्रेयस्करे संगरे ॥ ८७ ॥ एतस्मिन्समरे वीरा यवनानां महौजसः । पंचाशीतिसहस्राणि यमावासमयासिषुः ॥ ८८ ॥ म्लेच्छानामथ दोष्मतामधीशितालावात्तावधिकालपालनात्तचित्तौ । वीरेंद्रात्कथमप्यमूनिवार्य युद्धात् भेजाते शिविरं निजं निजं रयेण ॥ ८९ ॥ इति श्रीजयसिंह० वीराङ्के दिनद्वयसंग्रामवर्णनोनाम द्वादशः सर्गः ॥

अथ त्रयोदशः सर्गः अन्यदाथ क्षमानाथः स्फारशृंगारभासुर । अलंचकार शृंगारचंचरीं चतुराशयः ॥ १ ॥ निरीक्ष्य सहसा यत्रं भोभ्रांत्या स्फाटिकीः शिलाः । उत्संभार वस्त्राणि प्रक्मयनभयानकः ॥ २ ॥ रंभा ग्रावोद्भवा यत्र वीक्ष्य साक्षाज्जनं स्मरन् । फलेभ्यः स्पृहयन्नुच्चै नैकशः करमक्षिपत् ॥ ३ ॥ यत्र स्तंभेषुराजंत विचित्राः शालभंजिकाः । देव्यो नृदेवमालोक्य तद्गुणैस्तंभिता इव ॥ ४ ॥ यत्रोत्कृत्तेषु पद्मेशु सिस्वादयिषवो मधु । भृंगा निपत्य व्यर्थत्वात् हियेव शितितामगुः ॥ ५ ॥ यत्र स्फाटिकपांचाल्या—स्पेष्ध्वज्याश्रितालिषु । चकोराः शशभृद्दीक्षा—श्रदामह्व्यपूपुरन् ॥ ६ ॥ यत्कुट्टिमे पदप्रांता—रुणिमप्रतिबिंबनात् । रक्तं क्षौममिवास्तीर्णे पदन्यासाय भूभृतः ॥ ७ ॥