हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१३] वर्षाकालवर्णनम् ११५ शकाधीशः शकेरैतां सुरंगां यैरचीखनत् । अपूपुरन् द्राग्दोषमंत स्तेषामेव कलेबरैः ॥ ४७ ॥ इत्थं दुर्गजिघृक्षायै यान्यान्‌यत्नान् शकेश्वरः । असृजत्सततं तांस्ता नवकेश्यूकरोन्नृपः ॥ ४८ ॥ ततो दुर्गं शकेन्द्रोऽसौ हातुमादातुमक्षमः । दिने दिनेप्यवांसीद दुर्गो गिरिकामिव ॥ ४९ ॥ दिवानिशं स योगीवा—शेषसौख्यपराङ्मुखः । दृष्टिमेकां ददौ दुर्गे परां च क्षितिमंडले ॥ ५० ॥ दुर्गाग्रहणदुःखामिप्लुष्टमस्याय मानसं । प्रसेक्तुमिव पायोदः प्रोन्ननाम नभोगणे ॥ ५१ ॥ बर्हिणो व्यदधन्केका उन्नीयोन्नीय कंधरां । आव्हयंत इवांभोदं मिलितुं चिरमागतं ॥ ५२ ॥ वीक्ष्याभ्युन्नतमंभोदं केकाव्याजेन केकिनः । कदा गामीति पप्रच्छु हर्षार्दोक्तिभंगिभिः ॥ ५३ ॥ उद्गीते केकिभिर्गीते तूर्यते घनगर्जिते । ननर्त्त नर्त्तकीवोच्चै स्तडिद्रंगनमंडपे ॥ ५४ ॥ सांद्रोद्गमोलसन्नील—तृणश्रेणिच्छलात्क्षितिः । मेघप्रियागमप्रीता पर्यधादिव कंचुकं ॥ ५५ ॥ दधत्यंबुनिधेः स्पर्धां सरांसीह रराजिरे । त्रुटित्वा वारिभारेणा—भ्राणीव पतितान्यधः ॥ ५६ ॥ वियोगिनीनां नेत्राणि व्योम्यभ्रपटलानि च । मिथः स्पर्धां दधंतीव वर्षतिस्माधिकाधिकं ॥ ५७ ॥ किरत्सूचीसंचारा—धारावारिधरे भृशं । वियोगिनीनां लावण्यं जगालेति किमद्भुतं ॥ ५८ ॥ शंभोः परिभवात्त्यक्त—मधुचापोऽधुना स्मरः । वर्षासखस्तडिदंभा दसिभ्रममिवातनोत् ॥ ५९ ॥