हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१३० श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [स०

धैर्यं मेरुगिरिं मतिः सुरगुरुं गंभीरता सागरं सौम्यत्वं शशिनं प्रतापसरणिः सूरं हरिं शूरता । चिंता रत्नमुदारता सुभगता शिश्राय कामं क्षणात् हम्मीरे सुरसुंदरीस्तनमहाशैलस्खलच्चक्षुषि ॥ ६ ॥ किं कुर्वीमहि किं ब्रवीमहि विभुं कं चानुरुंधीमहि व्याचक्षीमहि किं स्वदुःखमसमं कं वा बभाषेमहि । यन्निःकारणदारुणेन विधिना तादृग्गुणैकाकरं हम्मीरं हरताऽञ्जसा हृतमहो सर्वस्वमेवावनेः ॥ ७ ॥ लक्ष्मीर्याति ससत्वरं मुररिपोर्देवस्य वक्षस्थले वीरश्रीरपि वीरवेश्मनि हरे स्तास्ताः समस्ताः कलाः । पौलोमीकुचकुंभपत्ररचनाचातुर्य्यचिंतामणौ श्रीहम्मीर नरेश्वर त्वयि निराधारा हहा भारती ॥ ८ ॥ संति क्षोणिभुजः क्षितौ कति न ते ये स्वाप्रियाप्रीतये वाहं वाहमनैकवाहनिवहान् प्रौढिं दृढां तन्वते । म्लेंच्छा तुच्छकिरीटकोटिघटनैर्यो दंतुरं सत्वरं चक्राणः क्षितिमंडलं स तु परं हम्मीर एकः कलौ ॥ ९ ॥ एधंतां प्रबलैर्बलैः स्वबिरुदान्ध्‍यापयंतां जनान् गाहंतां नयवर्त्म मध्यमसमं स्फीतां वहंतां मुदं । बाधंतां युधि बाहुजेशतिकरान् प्रौढिं भजंतां तमां एकस्मिंस्त्वयि वीर नाक मयिते स्वैरं वराकाः शकाः ॥ १० ॥ भोक्तुं धांक्षमियेष विक्रमविभुः पंगुः स जैत्रो जले मज्जद्रागमलैयणराट्‌रिपुपुरो मार्दगिकत्वं दधौ । इत्थं स्वंस्म विडंबयंति कतिनो हम्मीरराजन् परं यत्त्वं चक्रिथ तच्चकार कुरुते कर्त्ताथवा कः कलौ ॥ ११ ॥ संध्यावंदनकर्मकर्मठधियो माद्यन्मराला इवा- मज्जन् पद्मसरोवरे श्रितमुदो यत्रानिशं वाडवाः ।