हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

१० श्रीहम्मीरमहाकाव्ये [सर्गः

बिभ्राणा इषवो विशन्क्षितितलं दूरे यदीया रणे ॥ १०० ॥ हाहा केयमनौचिती जलनिधेरद्यापि हृष्यत्यसौ यं दृष्ट्वा जितमप्यमुष्य यशसा चंद्रं मुहुः स्वांगजं । प्राप्यैतन्महसा तथैव वडवावह्निं च शुष्यत्यहो सर्वः कोपि परस्य पश्यति जनो दोषं न च स्वस्य तं ॥ १०१ ॥ उत्सर्पद्गुरुदर्पदर्पितभुजादंडारिदंतावल- व्रातावर्ग्रहनिग्रहाग्रहमहानागेंद्रसांद्रप्रभः । हत्वा यो युधि हेतिमं शकपतिं निर्व्याजवीरव्रतो मत्तेभांश्चतुरोऽग्रहीद्वलकरान्मूर्तानुपायानिव ॥ १०२ ॥ इति श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीरमहाकाव्ये वीरांक तदीयपूर्वजवर्णनो नाम प्रथमः सर्गः ॥ १ ॥ अथ द्वितीयः सर्गः अथो अभावात्तनुजस्य भीमं भ्रात्रेयमात्मीयपदे निवेश्य । कृतारिषड्वर्गजयः स सिंह-राजो हरेर्धाम जगाम नाम ॥ १ ॥ तद्राज्यमासाद्य स भीमदेवः सद्यस्तथा विक्रममाततान । न वास्तवौ कापि यथा धरायां बभूवुषी शत्रुरिति प्रवृत्तिः ॥ २ ॥ कौक्षेकायक्षतकुंभिकुंभो—च्छलद्गलन्मौक्तिककैतवेन । अपातयद्यो रिपुशौर्यवल्ले र्यशःप्रसूनानि चिरार्जितानि ॥ ३ ॥ स्वप्नेपि यद्दर्शनतो भयार्त्ता निद्रां प्रियमप्यजहुर्विपक्षाः । क्रियेत किं शर्करया तया वा या भक्ष्यमाणाऽशु दतो भनक्ति ॥ ४ ॥ श्रेयस्तरं हंत गुणाऽगुणानां परीक्षणं यद्यपि नो तथापि । चकार यः प्रार्थिषु नेयतापि गर्वोद्धुराः संतु सुरद्रुमाद्याः ॥ ५ ॥ अथोद्दिदीपेऽनयनिग्रहाय बद्धाग्रहो विग्रहराजभूपः । द्विधापि यो विग्रहमाजिभूमा वभंजयद्दौरिमहीपतीनां ॥ ६ ॥