हम्मीर महाकाव्यम् (रणथम्भौर चौहान वीरगाथा एवं इतिहास)

३] कविवाक्यवर्णनम् १३५ क्षंतव्य एव कविभिः कृपया प्रमादात् काव्येऽत्र कश्चिदपि यः पतितोऽपशब्दः । प्रीतिर्यथास्तु सुहृदामयथा सुशब्दैः किं सा तथास्वसुहृदामापि मापशब्दैः ॥ ४२ ॥ काव्यं पूर्वकवेर्न काव्यसदृशं कश्चिद्विधाताधुने त्युक्ते तोमरवीरमक्षितिपतेः सामाजिकैः संसदि । तद्धूचापलकेलिदोलितमनाः शृंगारवीराद्भुतं चक्रे काव्यमिदं हम्मीरनृपतेर्नव्यं नयेंदुः कविः ॥ ४३ ॥ हंसाः संतः क्व येषां गुणपयसि रतिर्नौ रतिर्दोषवारि- ण्यादर्शाः संतु किंतु प्रतिफलति गुणो दूषणं वापि येषु । तेमी तिष्ठंतु दूरे क्वचन तितउवोदूपणं क्लीकशे ये विधृत्योच्चैरधश्चोज्ज्वलगुणसंमिता संचयं चिक्षिषंति ॥ ४४ ॥ राजानो युधिबद्धविक्रमरसाः कुर्वंतु राज्यं मुदा तेषां विक्रमवर्णने च कवयः शश्वत्कृतंत्वांतमां । अश्रांतं च समुल्लसंलिह रसैर्वाचः सुपारोक्रिमाः स्वादुंकारमिमाः पिबंतु च रसास्वादेषु ये सादराः ॥ ४५ ॥ पीत्वा श्रीनयचंद्रवक्त्रकमलाविर्भाविकव्यामृतं कोनामाऽमरचंद्रमेव पुरतः साक्षान्नपश्येद्ध्रुवं । आदावेव भवेदसावमरता चेत्तस्य नो बाधिका दुर्वारः पुनरेष धावतुतमां दर्पावलीविभ्रमः ॥ ४६ ॥ ते श्रीजयसिंहसूरिशिष्यमहाकविश्रीनयचंद्रसूरिविरचिते श्रीहम्मीर- काव्ये 'वीरांक' कविवाक्यवर्णनोनाम चतुर्दशः सर्गः ॥ समाप्तमिदं हम्मीरमहाकाव्यं ॥ कार्यात्कारणसंविदं विदधते नैकांतमुत्सृज्य य- त्तेषामिव नोपि कर्हिच-न किं चेतश्च मत्ताचिकीः ।

· १३६ तत्समाप्तिश्च [सर्गः १४] नैवं चेन्नयचंद्रसूरिसुकवेर्वाणीं विधायामृतं श्रीहर्षं तमथामरं तमपि तत्किं संस्मरेयुर्बुधाः ॥ १ ॥ काव्यानां त्रितयीं व्यरीरचदिमां यां कालिदासः कलां सृष्टौ गाधिसुतस्य सार्हति न चेत्कानाम तत्रास्तु सा । चकुर्यां कवयो नयेंदुरमरो हर्षश्च नानारसैः सर्गे ब्रह्मण एव सा तु घटते तस्यैव संवादतः ॥ २ ॥ नयचंद्रकवेः काव्यं रसायनमिहाद्भुतं । संतः स्वदंते जीवंति श्रीहर्षाद्याः कवीश्वराः ॥ ३ ॥ लालित्यममरस्येव श्रीहर्षस्येव वक्रिमा । नयचंद्रकवेः काव्ये दृष्टं लोकोत्तरं द्वयं ॥ ४ ॥ काव्यं काव्ययशोर्थिनां रचयतां सम्यक् कृतघ्नस्य नो मीयेतोपचयो नचाप्युपचयः कश्चित्कवीनां स्फुटं । यस्माच्छुद्धमशुद्धमाहुरनयोर्विज्ञापनाकारणं तत्तेषां मनसैव रुद्धमभितः कुत्रावकाशस्तयोः ॥ ५ ॥ यशोर्थिनां काव्यकृतां कवीनां पुण्यंच पापं च न किंचिदेव । पुण्यस्य पापस्य च यन्निदानं मनस्तदेषां यशसैवरुद्धं ॥ ६ ॥ संवत् १५४२ वर्षे श्रावणे मासि श्रीकृष्णर्षिगच्छेश्रीश्रीजयसिंहसूरिशि- ष्येण नयहंसेनात्मपठनार्थं श्रीपेरोजपुरे हम्मीरमहाकाव्यं लिलिखे कल्याणमस्तु भद्रंभूयात्संघस्य ग्रंथाग्रः १५६४

The provided image is completely blank and contains no visible text to transcribe.