जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)
Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary
वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 142, कुल 588 में से
संदर्भ में पढ़ें११६ सटीकजातकपारीजाते- ति । तत्र मध्यमायुषः प्रमाणमुच्यते-द्वात्रिंशद्वत्सरा-( ३२ ) दुपरि सप्तति-( ७० ) वर्षपर्यन्तं मध्यमायुरिति । अथात्र प्रसङ्गात् मध्यायुषः केचन भेदा ग्रन्थान्तरसङ्गृहीता विलिख्यन्ते । चतुरस्रगताः पापा लग्नात्कुर्वन्ति मध्यमायुष्यम् । चन्द्रात्तथैव दिवसैः सौम्यैरनवीक्षिता न शुभयुक्ताः ॥ सौम्यैः पापांशकार्कैस्त्यैः पापैः केन्द्रगतैस्तथा । मध्यमायुरयं योगः सौम्यैः केन्द्रविवर्जितैः ॥ सुतदशमे सौम्यैः स्यान्निधने रव्यान्विते व्यये चन्द्रे । गुरुशुक्रावेकगतौ जातस्तत्रैव मध्यायुः॥ पापग्रहे रन्ध्रपतौ सचन्द्रे केन्द्रस्थिते वा यदि वा त्रिकोणे । निरीक्षिते पापखगैर्नभस्यैर्जातस्त्वयस्त्रिंशदुपैति वर्षम् ॥ चन्द्रे कुजर्क्षे तनुगे प्रहृष्टे क्रूरग्रहः शोभनखेचरैन्द्रैः । केन्द्राद्वहिस्थ्यैर्निधनं प्रयाति वर्षेस्त्रयस्त्रिंशसमानकैस्तु ॥ लग्ने शनौ रात्रिकरेण युक्ते भौमे घटस्थे सुरसङ्घ ( ३३ ) वर्षैः ॥ गुरुशुक्रौ च केन्द्रस्थौ लग्नेशे पापसंयुते । आपोक्लिमस्थे सन्ध्यायां जातस्यायू रवित्रयम्(३६) पापमध्यगते सूर्ये लग्नस्थे शत्रु वेश्मनि । जातश्च रोगपीडार्त्तः परमायू रवित्रयम् ( ३६ ) क्रूरान्तरे लग्नगते तदीशे युग्मस्थिते देवगुरौ रिपुस्थे । जातस्तु मृत्युं मुनिवह्नि ३७ वर्षैः प्रयाति शास्त्रज्ञपरैः प्रदिष्टम् ॥ अष्टमपतौ विलग्ने स्थिरराशौ जायते नरो यस्तु । चत्वारिंशद्वर्षैः ( ४० ) मरणं रन्ध्रे न शुभयुक्ते ॥ लग्नेश्वरे रन्ध्रगते सपापे केन्द्राद्वहिस्थे यदि सौम्यखेटे । चत्वारिंशद्वत्सरे ४० मृत्युमेति जातः पुत्रौ नाऽयथा शास्त्रमेतत् ॥ सभूमिजे रन्ध्रपतौ विलग्ने राशौ स्थिरे वा यदि वा धराजै । रिःफेऽष्टमे मृत्युमुपैति जातस्त्वब्दैर्द्विचत्वारि ४२ समानकैर्वा ॥ केन्द्रे गुरौ कर्मणि सूर्यपुत्रे लग्ने चरे वेदयुगैः ४४ समानैः ॥ अष्टमाधिपतौ केन्द्रे भौमे लग्नं समाश्रिते । अर्कार्कजौ त्रिषष्ठस्थौ जीवेद्रुद्रचतुष्टयम् (४४) ॥ स्वोच्चे विलग्ने क्षितिनन्दने च जीवेऽस्तगे कर्मणि सूर्यपुत्रे । जातो धनाढ्यो बहुशास्त्रवेत्ता वेदाब्धि ( ४० ) वर्षेर्निधनं प्रयाति ॥ जन्माधिपे रन्ध्रगते सपापे पापान्विते लग्नपतौ रिपुस्थे । बलान्विते वा शुभदृग्विमुक्ते पञ्चाब्धि ( ४५ ) वर्षेर्निधनं प्रयाति ॥ मेषे शशाङ्के तनुगे सुपूर्णे सौम्येक्षिते भूपतिरत्र जातः । पापग्रहाणां च दशाविहीने नागाब्धि ( ४८ ) वर्षेर्निधनं प्रयाति ॥ वर्गोत्तमांशगे चन्द्रे लग्नस्थे पापवीक्षिते । सौम्यैर्बलविहीनैश्च द्वादशाब्दचतुष्टयम् (४८) ॥ लग्नेशे निधनांशस्थे लग्नांशे निधनेश्वरे । पापयुक्तो तदा जातः पञ्चाशद्वर्षजीवितः ॥ द्विशरीरोदयजाते मन्दे चन्द्रे व्ययेऽष्टमे चाऽपि । जातस्तत्र मनुष्यो जीवेद्वर्षाणि द्विपञ्चाशत् ( ५२ ) ॥ शनैश्चरो लग्नगतः सहायस्त्वन्येन चन्द्रो व्ययमेऽष्टमाः स्युः । वेदान्तविज्ञानसुशीलवृत्तो जातस्तु मृत्युं नयनेषु ५२ वर्षैः ॥ चापे गुरौ लग्नगतेऽष्टमस्थे भौमे सराहौ मुनिबाण ५७ वर्षे । रन्ध्रेश्वरे कामगते शशाङ्के पापान्विते षन्मृतिगेऽष्टबाणै(५८) ॥