भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 193, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 193

जातकभङ्गाध्यायः ॥ ६ ॥ १६७ भाग्येशेऽन्त्यगते सहादरगतैः पापैर्व्ययेशेऽर्थगे दुर्भोजी परिबन्धनादिसहितो जातोऽन्यजायारतः ॥ सर्वैर्नीचसपत्नभागसहितैः कर्मेतरस्थानगै- र्विद्याबुद्धिकलत्रपुत्ररहितः कोपी सदा भैक्षकृत् ॥ ७ ॥ भाग्येशे = नवमभावेशे अन्त्यगते = द्वादशभावगते, पापैः सहोदरगतैस्तृतीयभावगतैः व्ययेशेऽर्थगे = द्वितीयभावगते जातो दुर्भोजी = गर्हिताशनो भवति, परिबन्धनादिभिः = या- तनादिभिः सहितो भवति, अन्येषां = परेषां जायासु = स्त्रीषु रतो लीनो भवति । अथ सर्वैः ग्रहैर्नीचसपत्नभागसहितैः = कैश्चित्नीचभागसहितैः कैश्चिच्छत्रुभागसहितैश्च कर्मेतरस्थानगैः = कर्म विहाय = दशमभावं विहायेतरेषु स्थानेषु स्थितैर्जातो नरो विद्या, बुद्ध्या, कलत्रेण, पुत्रैश्च रहितो विहीनो भवति, कोपी = क्रोधनो भवति, तथा सदा भैक्षकृद् भवति ॥ ७ ॥ ( १ ) ( २ )


कुण्डली ( १ )

  • लग्न (३): मिथुन
  • द्वितीय भाव (२): शनि
  • तृतीय भाव (१):
  • चतुर्थ भाव (१२):
  • पंचम भाव (११):
  • षष्ठ भाव (१०):
  • सप्तम भाव (९):
  • अष्टम भाव (८):
  • नवम भाव (७):
  • दशम भाव (६):
  • एकादश भाव (५): सूर्य, मंगल, राहु
  • द्वादश भाव (४): शुक्र

कुण्डली ( २ )

  • लग्न (३): मिथुन
  • द्वितीय भाव (२): सूर्य
  • तृतीय भाव (१): बुध
  • चतुर्थ भाव (१२):
  • पंचम भाव (११):
  • षष्ठ भाव (१०): गुरु
  • सप्तम भाव (९):
  • अष्टम भाव (८): चन्द्र
  • नवम भाव (७):
  • दशम भाव (६): मंगल
  • एकादश भाव (५):
  • द्वादश भाव (४): शुक्र, बुध

नवमेश बारह वें में हो, तृतीय में पाप ग्रह हों, व्ययेश दूसरे में हो तो जातक दुर्भोजी (मांस, लहसुन, पियाज आदि खानेवाला) बन्धनसे युक्त और दूसरे की स्त्री से विलास करनेवाला हो। सभी ग्रह नीचराशिमें शत्रुके नवांशमें हों दशमसे भिन्न स्थानमें स्थित हों तो विद्या, बुद्धि, स्त्री, और पुत्रसे रहित क्रोधी हो और भिक्षा मांगनेवाला हो ॥ ७ ॥ लग्नस्वामिनि रिःफगे तु वियति क्रूरे सचन्द्रे कुजे जातोऽसौ परदेशगः सुखधनत्यागी दरिद्रो भवेत् ॥ होराजन्मपती न शोभनयुतावस्तंगतावन्त्यगे भाग्येशे यदि नष्टदारतनयो जातः कुलध्वंसकः ॥ ८ ॥ लग्नस्वामिनि = जन्मलग्नेशे रिःफगे = लग्नाद्द्वादशभावगते, क्रूरे = पापग्रहे शनिसू- र्ययोरन्यतरे वियति=दशमभावगते तत्र सचन्द्रे कुजे ( चन्द्रभौमौ तत्र संयुक्तौ भवेताम् ) तदाऽसौ जातः परदेशगः, सुखधनत्यागी, दरिद्रश्च भवेत् । होराजन्मपती = लग्नेश-चन्द्रराशीशौ शोभनेन = शुभग्रहेण युतौ न भवेतामस्तंगतौ वा भवेतां, भाग्येशे = नवमभावेशेऽन्त्यगते = द्वादशभावगते यदि जन्म भवेत्तदा जातो नष्टदारतनयः = मृतस्त्रीपुत्रकः कुलध्वंसकश्च भवति । उक्तञ्च सर्वार्थचिन्तामणौ- “होरेश्वरे रिष्फगते तु माने क्रूरान्विते भौमयुते शशाङ्के । जातोऽभिशस्तः परदेशवासी भिक्षाशनी दुःखितदेहभाक्स्यात् ॥ भाग्येश्वरे चान्त्यगते सपापे जन्मोदयेशे रविगे कुलघ्नः । विनष्टपुत्रार्थकलत्रभाक्स्याच्छुभैर्न युक्तौ यदि वीक्षितौ वा” इति ॥ ८ ॥