भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 222, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 222

१६६ सटीकजातकपारिजाते- [कुण्डली १ : ३ | २ (लग्न) | ४ | ५ रा. | हृच्छूलं | मं. श. | ६ शु.] [कुण्डली २ : २ | १ (लग्न) | १२ | ३ | ४ मं. | शूलामयं | ५ | ६ श. | ७] इदानीमपरिपाकरोगं पाण्डुरोगं चाह— जातो भुक्तिविरोधरोगनिहतो रन्ध्रेश्वरे दुर्बले लग्ने पापनिरीक्षिते परिभवस्थाने समन्देक्षिते। वान्तिभ्रान्तिजपाण्डुमेति सकुजे चन्द्रे रिपुस्थानगे जातः शूलविसर्पमेति दिनकृच्चन्द्रारयुक्ते यदा ॥ ६२ ॥ जात इति। रन्ध्रेश्वरेऽष्टमभावेशे दुर्बले = बलरहिते लग्ने = जन्मकालीनलग्ने पाप- ग्रहेण निरीक्षिते = दृष्टे, परिभवस्थानेऽष्टमे भावे समन्देक्षिते = शनिदृष्टिसहिते जातो नरो भुक्तिविरोधरोगेणानावरोधामयेन ( भोजने गलावरोधेन ) निहतो भवेन्निश्चयत इति। तथा प्रश्नमार्गे- "पापग्रहेक्षितं लग्नं रन्ध्रं रविजवीक्षितम्। रन्ध्रेशो विबलो योग एष भुक्तिविरोधकृत्" ॥ इति। वान्तिभ्रान्तिजेति। सकुजे = भौमयुक्ते चन्द्रे रिपुस्थानगे=षष्ठभावगते वान्तिभ्रान्तिज- पाण्डुं ( कामलारोगं ) प्राप्नोति। दिनकृच्चन्द्रारयुक्ते=षष्ठे भावे सूर्यचन्द्रभौमैः सहिते च जातो नरः शूलविसर्पमेति = शूलभेदाद्विसर्पं प्रसरं ( व्रणप्रसारम् ) 'प्रसरस्तु विसर्पणम्' इत्यमरकोके। एति=प्राप्नोतीति ॥ ६२ ॥ अष्टमेश निर्बल हो, लग्नमें पापग्रहों की दृष्टि हो, ८ वें भावमें शनिका योग या दृष्टि हो तो जातक भुक्तिविरोध ( गलेमें भोजनके रुकनेके ) रोगसे निहत हो ( मरे )। यदि चन्द्रमा मङ्गलके साथ शत्रुभावमें हो तो वायुके विकारसे पाण्डुरोग हो। यदि सूर्य, चन्द्रमा और मङ्गल शत्रुभाव (६) में हों तो जातकको शूलरोग होवे। ( सुधाशालिनीकारः ) ॥ ६२ ॥ इदानीमभिचारजातं रोगमाह- आरेक्षिते यदि विलग्नगृहेऽरिनाथे मानेऽथवाऽस्ततनुगे कृतमाभिचारम्। लग्नाधिपेन सहितेऽवनिजे विलग्ने केन्द्रेऽथवा रिपुपतौ तनुगे तथा स्यात् ॥६३॥ आरेक्षित इति। यदि आरेणाङ्गारकेणेक्षिते=दृष्टे विलग्नगृहे=जन्मलग्ने, अरिनाथे = षष्ठेशे माने=दशमे भावे, अथवाऽस्ततनुगे=सप्तमे लग्ने तिष्ठति सति आभिचारं=अभिचार- सम्बन्धं ( कृत्वोत्पादितं ) कृतं रोगं विजानीयात्। अथ लग्नाधिपेन=लग्नेशेन सहितेऽ- वनिजे = भौमे विलग्ने=जन्मलग्ने गते रिपुपतौ=षष्ठेशे केन्द्रे ( ७।४।१० ) अथवा तनुगे= लग्ने स्थिते सति तथा स्यादर्थादाभिचारं कृतं वाच्यम् ॥ ६३ ॥ यदि लग्नको मंगल देखता हो, षष्ठेश १०, या ७ भावमें हो तो अभिचारसे ( जादू वगैरहसे ) रोग होवे। मंगल लग्नेशसे युक्त लग्नमें हो षष्ठेश केन्द्रमें वा लग्नमें हो तो अभिचारसे कष्ट होवे ॥ ६३ ॥