जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)
Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary
वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 230, कुल 588 में से
संदर्भ में पढ़ें२०४ सटीकजातकपारिजाते- नवांशका न हों और केन्द्रमें कोई भी ग्रह न हों तो वह महीपाल (राजा) होता है ॥ ८ ॥ भाग्यस्थे निजतुङ्गमित्रभवने सम्पूर्णगात्रे विधौ लग्नादास्पदवित्तराशिगतयोः शन्यारयोर्भू पतिः । चन्द्रे पूर्णकलान्विते बलयुते लग्नं विना केन्द्रगे दृष्टे दानवमन्त्रिणा च गुरुणा राजा महीदानकृत् ॥ ६ ॥ भाग्यस्थे इति । सम्पूर्णगात्रे=पूर्णबिम्बे विधौ=चन्द्रे निजतुङ्गमित्रभवने=स्वोच्चे (वृषे) मित्रराशौ वा स्थिते, भाग्यस्थे=नवमभावे विलसति, लग्नाज्जन्मकालीनलग्नाद्दशमद्वितीय- भावगतयोः शन्यारयोः=शनिभौमयोः जातो भूपतिर्नृपो भवेत् । चन्द्रे इति । पूर्णकलान्विते बलयुते च चन्द्रे लग्नं विना केन्द्रगेऽर्थात्सप्तमचतुर्थदशमभावानामन्यतमस्थे तस्मिन् दानवमन्त्रिणा=शुक्रेण, गुरुणा = जीवेन च दृष्टे महीदानकृत्=भूमिदानकर्त्ता राजा भवेत् । तथा च सारावल्याम्— लग्नं विहाय केन्द्रे सकलकलापूरितो निशानाथः । विदधाति महीपालं विक्रमधनवाहनोपेतम् ॥ इति । जातकादेशे च—लग्नं विहाय केन्द्रे सकलकलापूरितो निशानाथः । भार्गवदेवगुरुभ्यां दृष्टो राजा भवेन्नियतम् ॥ ९ ॥ जिस मनुष्यके जन्मसमयमें पूर्ण चन्द्रमा अपने उच्च या मित्रके राशिका होकर भाग्य स्थानमें हो लग्नसे दशम-द्वितीय स्थानमें शनि और मङ्गल हों तो वह राजा होता है। पूर्ण चन्द्रमा बलवान् होकर लग्नको छोड़ अन्य केन्द्र (४।७।१०) में हो, शुक्रसे और वृहस्पतिसे देखा जाता हो ऐसे योगमें जायमान मनुष्य भूमि दान करनेवाला राजा होता है ॥ ९ ॥
कुण्डली (१):
- लग्न (६): रिक्त
- द्वितीय (७): श. (शनि)
- तृतीय (८): र. (सूर्य)
- चतुर्थ (९): रिक्त
- पञ्चम (१०): रिक्त
- षष्ठ (११): रिक्त
- सप्तम (१२): रिक्त
- अष्टम (१): रिक्त
- नवम (२): चं. (चन्द्र)
- दशम (३): मं. (मङ्गल)
- एकादश (४): रिक्त
- द्वादश (५): रिक्त
कुण्डली (२):
- लग्न (१): रिक्त
- द्वितीय (२): रिक्त
- तृतीय (३): रिक्त
- चतुर्थ (४): चं. (चन्द्र)
- पञ्चम (५): रिक्त
- षष्ठ (६): रिक्त
- सप्तम (७): रिक्त
- अष्टम (८): रिक्त
- नवम (९): शु. (शुक्र)
- दशम (१०): सू. (सूर्य)
- एकादश (११): रिक्त
- द्वादश (१२): बृ. (बृहस्पति)
एकस्मिन्परमोच्चगेऽतिसुहृदा दृष्टे यदि क्ष्मापति- स्तत्तुल्यो भृगुनन्दने बलयुते लाभेऽथवा रिःफगे । द्वित्रिव्योमचरेषु तुङ्गगृहगेष्विन्दौ कुलीरे स्थिते लग्ने पूर्णबलान्विते नरपतिः सर्वत्र पूज्यो भवेत् ॥ १० ॥ एकस्मिन्निति । परमोच्चगे=स्वकीयपठितपरमोच्चभागे गतप्रत्येकस्मिन्कस्मिन्नपि ग्रहेऽ- तिसुहृदाऽतिमित्रग्रहेण दृष्टे यदि जन्म भवेत्तदा जातः क्ष्मापतिर्नृपो भवेत् । तथा हि सारावल्याम्—एक एव खगः स्वोच्चे गर्वोत्तमगतो यदि । बलवान् मित्रसन्दृष्टः करोति पृथिवीपतिम् ॥