जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

२४० सटीकजातकापारिजाते- पापग्रहो न भवेत्तथा पापग्रहस्य दृष्टिरपि न भवेत्तथा चतुर्थभावे पापग्रहा न भवेयुरिति । तदा प्रसिद्धः लग्नाधियोगो भवति । तथा च— षट्सप्ताष्टमसंस्थैर्लग्नात्सौम्यैरपापदृष्टियुतैः । लग्नाधियोगोऽयं पापैः सुखवर्जितो भवति ॥ जातकादेशे । लग्नाधियोगफलमाह—लग्नाधियोगे इत्यादिना सरलार्थेन श्लोकेन ॥११४-११५॥ Notes—लग्नात् ६, ७, ८ इति भावत्रयेऽपि पापग्रहाणां योगो दृष्टिश्च न स्यादि- त्यसम्भवम् । कस्मिन्नपि भावे पापानां स्थितिः कल्प्यते तदा कश्चिदेको भावः पापद्दष्टः पापयुतो वा स्यादेवेति विविच्यम् । अत एव ६, ७, ८ भावेषु पापग्रहयोगरहितेषु, इत्येवं मद्भिप्रेतमिति । लग्नसे षष्ठ, सप्तम और अष्टम स्थानमें शुभग्रह हों उन्हें पापग्रह न देखते हों न युक्त हों और सुख ४ स्थानमें पापग्रह न हो तो "लग्नाधियोग" होता है ॥ ११४ ॥ जिस मनुष्यका जन्म लग्नाधियोगमें हो वह बहुत शास्त्रोंका रचनेवाला, विद्यासे विनीत, बहुत बलका अधिकारी, मुख्य, निष्कपट, महात्मा और लोकमें यश-वित्त-गुणसे युक्त होवे ॥ ११५ ॥ अथ गजकेसरीयोगः । केन्द्रस्थिते देवगुरौ मृगाङ्काद्योगस्तदाहुर्गजकेसरीति । दृष्टे सितार्येन्दुसुतैः शशाङ्के नीचास्तहीनैर्गजकेसरी स्यात् ॥ ११६ ॥ गजकेसरिसञ्जातस्तेजस्वी धनधान्यवान् । मेधावी गुणसम्पन्नो राजप्रियकरो भवेत् ॥ ११७ ॥ इदानीं गजकेसरीयोगमाह-केन्द्रस्थिते इति । यत्र तत्रस्थात् मृगाङ्कात् = चन्द्रात्, केन्द्रस्थिते देवगुरौ = बृहस्पतौ सति गजके- सरी योगो भवतीत्याहुराचार्याः इति । अथ च शशाङ्के=चन्द्रे, नीचास्तहीनैः सितार्येन्दुसुतैः = शुक्रगुरुबुधा नीचं गता श्चास्तमिताश्च न भवेयुस्तैः दृष्टे सति गज- केसरी योगः स्यात् । तत्फलमाह-गजकेस- रिसञ्जात इति सरलार्थेन पदेन ॥११६-११७॥ चन्द्रमासे केन्द्रमें बृहस्पति हो तो "गजकेसरी" योग होता है । शुक्र-गुरु-बुध नीच राशिमें तथा अस्त न हों, इनसे चन्द्रमा देखा जाता हो तो "गजकेसरी" योग होता है॥११६॥ जिस मनुष्यका जन्म गजकेसरी योगमें हो वह तेजस्वी, धन-धान्य वाला, मेधावी, गुणसम्पन्न और राजाका प्रियकर होता है ॥ ११७ ॥ अथ अमलायोगः । यस्य जन्मसमये शशिलग्नात् सद्ग्रहो यदि च कर्मणि संस्थः । तस्य कीर्तिरमला भुवि तिष्ठेदायुषोऽन्तमविनाशनसम्पत् ॥ ११८ ॥ लग्नाद्वा चन्द्रलग्नाद्वा दशमे शुभसंयुते । योगोऽयममला नाम कीर्तिराचन्द्रतारकी ॥ ११९ ॥ राजपूज्यो महाभोगी दाता बन्धुजनप्रियः । परोपकारी गुणवान् अमलायोगसम्भवः ॥ १२० ॥