भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 275, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 275

राजयोगाध्यायः ॥ ७ ॥ २४६ [चक्र १ (शारदः १) : १ (लग्न), २, ३, ४ बु., ५ श. र., १०, शारदः ।] [चक्र २ (शारदः २) : बु. (लग्न), १२ वृ., ४ चं., १० मं., शारदः ॥] १. यदि कर्मेश पञ्चममें हो, बुध केन्द्रमें हो, अत्यन्त बलवान् सूर्य सिंह राशिका हो, वा २. चन्द्रमासे त्रिकोणमें गुरु हो, बुधसे त्रिकोणमें मङ्गल हो, बुधसे बृहस्पति लाभमें हो तो ये दोनों 'शारदा योग' होते हैं ॥ १४४ ॥ शारदा योगका जातक स्त्री-पुत्र-बन्धु-सुख-गुणमें अनुरक्त, राजाके प्रिय, गुरु-ब्राह्मण- देवताका भक्त, विद्याविनोदी, कामुक, तप, तथा बलसे युत, अपने धर्ममें लीन रहनेवाले होते हैं ॥ १४५ ॥ अथ मत्स्ययोगः । लग्नधर्मगते पापे पञ्चमे सदसद्युते । चतुरस्रं गते पापे योगोऽयं मत्स्यसंज्ञकः ॥ १४६ ॥ कालज्ञः करुणासिन्धुर्गुणधीबलरूपवान् । यशोविद्यातपस्वी च मत्स्ययोगसमुद्भवः ॥ १४७ ॥ अधुना मत्स्ययोगं तत्फलञ्चाह—लग्नधर्मगत इति । लग्नधर्मगते=लग्नान्नवमे भावे । स्थिते कस्मिंश्चित्पापग्रहे, पञ्चमे=लग्ना- त्पञ्चमे भावे सदसद्गतां = शुभपापग्रहा- भ्यां युते, चतुरस्रं=लग्नात् चतुर्थेऽष्टमे वा भावे गतवति कस्मिंश्चित्पापे सत्ययं योगो मत्स्यसंज्ञको भवति । तत्फलं कालज्ञ इति सरलार्थेनाह ॥ १४६-१४७ ॥ लग्नसे धर्म ९ भाव पाप ग्रहसे युक्त हो पञ्चमभाव पापग्रह और शुभग्रहसे युक्त हो, चौथे या आठवें पापग्रह हो तो 'मत्स्य' योग होता है ॥ १४६ ॥ [चक्र (मत्स्य योग:) : ५ रं. शु., ९ श., ८ मं., मत्स्य योग:] मत्स्य योगका जातक कालका ज्ञाता, अत्यन्त दयालु, गुणवान्, बुद्धिमान्, रूपवान्, यशस्वी, विद्वान्, तथा तपस्वी होता है ॥ १४७ ॥ अथ कूर्मयोगः । कलत्रपुत्रारिगृहेषु सौम्याः स्वतुङ्गमित्रंशकराशियाताः । तृतीयलाभोदयगास्त्वसौम्या मित्रोच्चसंस्था यदि कूर्मयोगः ॥ १४८ ॥ विख्यातकीर्तिर्भुवि राजभोगी धर्माधिकः सत्त्वगुणप्रधानः । धीरः सुखी वागुपकारकर्ता कूर्मोद्भवो मानवनायको वा ॥ १४९ ॥ इदानीं कूर्मयोगस्तत्फलञ्चोच्येते—कलत्रेति । स्वतुङ्गमित्रंशकराशियाताः=स्वकीयोच्च-