जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)
Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary
वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 319, कुल 588 में से
संदर्भ में पढ़ेंख्यातो दिव्यतनुः कुदारतनयः कामी नवम्यां तिथौ धर्मात्मा पटुवाक्कलत्रतनयः श्रीमान् दशम्यां धनी । देवब्राह्मणपूजको हरितिथौ दासान्वितो वित्तवान् द्वादश्यामतिपुण्यकर्मनिरतस्त्यागी धनी पण्डितः ॥ ३६ ॥ त्रयोदश्यां लुब्धप्रकृतिरतिकामी च धनवान् चतुर्दश्यां कोपी परधनवधूको गतमनाः । अमायामाशांलुः पितृसुरसमाराधनपरो धनी राकाचन्द्रे यदि कुलयशस्वी च सुमनाः ॥ ३७ ॥ इदानीं तिथिफलान्युच्यन्ते । एकस्मिन्पक्षे पञ्चदश तिथयः । ताश्च सूर्याचन्द्रमसो- रन्तरद्वादशांशतुल्या भवन्ति । यतोऽमान्ते सूर्याचन्द्रमसोरन्तराभावः 'दर्शः सूर्येन्दुसङ्गमः' इत्युक्तेः । पूर्णान्ते तयोरन्तरं षड्राशिमितम् । राशिषट्के शताधिकाशीतिभागाः (१८०°) । अतः १ तिथिः= १८०° / १५ = १२ । तासु.पञ्चदशतिथिषु जातानां फलान्यत्रोक्तानि । महोद्यो- गीत्यादिभिः । स्पष्टार्थाश्चैते श्लोकाः ॥ ३४-३७ ॥ प्रतिपदा तिथिमें जन्म हो तो महा उद्योगी, धर्माचरणवाला हो । द्वितीया तिथिमें पैदा हो तो तेजस्वी, विपुल पशु-बल-यज्ञ-वाला हो । तृतीया तिथिमें जन्म हो तो पुण्यमें प्रबल, डराकू और बुद्धिपूर्वक वाक्य बोलनेवाला हो । चतुर्थी तिथिमें जन्म हो तो दूसरे की आज्ञा रखनेवाला, घूमता, चतुर और मंत्रनिष्ठ हो ॥ ३४ ॥ पंचमी तिथिमें उत्पन्न हो तो समस्त आगम-शास्त्र-वेदमें तत्पर हो, कामी तथा दुर्बल हो । षष्ठी तिथिमें पैदा हो तो अल्पबली, राजाके तुल्य, बुद्धिमान् और क्रोधी हो । सप्तमी तिथिमें उत्पन्न हो तो कठिन जंघा और कड़ी वचन बोलनेवाला, मनुष्योंका स्वामी, कफप्रकृति और प्रधान बली होवे । अष्टमी तिथिमें जायमान हो तो विशेष कामी, पुत्र- स्त्रीमें लीन, कफ-प्रकृतिवाला हो ॥ ३५ ॥ नवमी तिथिमें उत्पन्न हो तो विख्यात, दिव्यशरीर, दुष्ट स्त्री-पुत्रवाला और कामी हो । दशमी तिथिमें उत्पन्न हो तो धर्मात्मा, चतुर-वचन, स्त्री-पुत्रसे सम्पन्न, श्रीमान् और धनी हो । एकादशी तिथिमें देव-ब्राह्मणका पूजन करनेवाला, दासयुक्त और धनवान् हो । द्वादशी तिथिमें अत्यन्त पुण्य कर्ममें युक्त, त्यागी, धनी और पंडित हो ॥ ३६ ॥ त्रयोदशी तिथिमें उत्पन्न हो तो लोभी, अतिकामी और धनी होवे । चतुर्दशी तिथिमें जायमान हो तो पर-धनग्राही, परस्त्रीग्राही और हीनबुद्धि हो । अमावास्या तिथिमें उत्पन्न हो तो आशा रखनेवाला, पितर-देवकी पूजामें तत्पर रहे । यदि पूर्णिमा तिथिमें उत्पन्न हो तो धनी, कुलमें यशस्वी और प्रसन्न चित्त हो ॥ ३७ ॥ अथ वारफलम् । मानी पिङ्गलकेशलोचनतनुश्चादित्यवारे विभुः कामी कान्तवपुर्दयालुरनिशं शीतांशुवारोद्भवः । क्रूरः साहसवादकार्यनिरतो भूसूनुवारे सदा देवब्राह्मणपूजकः सुवचनः सौम्यस्य वारोदये ॥ ३८ ॥ यज्वा भूपतिवल्लभश्च गुणवान् ख्यातो गुरोर्वासरे धान्यक्षेत्रधनाश्रितः सितदिने सर्वप्रियः कामधीः । मन्दप्रायमतिः परान्नधनभुग् वादप्रवादान्वितो द्वेषी बन्धुजनावरोधकुशलो मन्दस्य वारोद्भवः ॥ ३६ ॥ इदानीं वारफलमुच्यते । तत्र सूर्यादिसप्तग्रहाणां स्वस्वनाम्ना सप्त वाराः सूर्योदयद्वयः-