जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)
Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary
वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा
पृष्ठ 318, कुल 588 में से
संदर्भ में पढ़ें२६२ सटीकजातकपारिजाते- राजा होवे । ज्येष्ठ मासमें उत्पन्न हो तो बड़ी आयु वाला हो, धनवान् तथा पुत्रवान् हो मन्त्र क्रियाका ज्ञाता हो। आषाढ़ मासमें जन्म हो तो विशेष धनी, कृपालु, अहर्निश भोगी और परायेसे वैर करनेवाला हो ॥ २९ ॥ श्रावण मासमें जन्म हो तो भूमिदेव (ब्राह्मण) तथा देवता की पूजा करनेमें तत्पर हो । भाद्रपदमें जन्म हो तो नाना प्रकारके देशमें लीन, तन्त्री, मनोराज्यवान् होवे। आश्विन मासमें जन्म हो तो अपने जनोंका वैरी, दरिद्र, चंचल हो। कार्तिक मासमें हो तो पुष्टांग, कृषक, विशालनेत्र तथा अधिक धनवाला हो ॥ ३० ॥ मार्गशीर्ष ( अगहन ) मासमें जन्म हो तो देवता-गुरु-पितरका भक्त और धर्मात्मा हो । पौषमें जन्म हो तो धन-गुण-बलमें प्रबल और ऊंची नासिकावाला हो। माघमें जन्म हो तो खलबुद्धि, विशेष धर्म करनेवाला हो । फाल्गुन मासमें जन्म हो तो प्रतिदिन उपकार करनेवाला और गानमें चतुर होवे ॥ ३१ ॥ अथ पक्षफलम् । वलक्षपक्षे यदि पुत्रपौत्रधनाधिको धर्मरतः कृपालुः ॥ स्वकार्यवादी निजमातृभक्तः स्वबन्धुवैरी यदि कृष्णपक्षे ॥ ३२ ॥ इदानीं पक्षफलमुच्यते । प्रतिमासं शुक्लकृष्णभेदेन द्वौ पक्षौ भवतः । दर्शान्तात्पूर्णि- मान्तं यावदेकः शुक्लपक्षः । पूर्णिमान्ताद्दर्शान्तं यावद् द्वितीयः कृष्णपक्षः । तस्मिन्पक्षद्वि- तये जातस्य फलमत्रोक्तम् । वलक्षेति । शुक्लपक्षे 'वलक्षो धवलोऽर्जुनः' इत्यमरोक्तेः । शेषं स्पष्टमिति ॥ ३२ ॥ शुक्ल पक्षमें जन्म हो तो अधिक पुत्र-पौत्र-धनसे युक्त, धर्ममें लीन और कृपालु हो । कृष्ण पक्षमें जन्म हो तो अपने कार्यमें वाद-विवाद करनेवाला, अपनी माताका भक्त और अपने परिवारका शत्रु हो ॥ ३२ ॥ अथ कालफलम् । जातः प्रत्युषसि स्वधर्मनिरतः सत्कर्मजीवी सुखी मध्याह्ने यदि राजतुल्यगुणवान् जातोऽपराह्ने धनी । सायंकालभवः सुगन्धवनितालोलः खलात्माऽटनो रात्रौ तत्फलमेव सौख्यबहुलः सूर्योदये जायते ॥ ३३ ॥ इदानीं कालफलमुच्यते । प्रत्युषसि = दिनमुखे ( प्रातः काले ) जातः स्वधर्मनिरत इत्यादि सर्वं स्पष्टमेवेत्यलम् ॥ ३३ ॥ प्रातः काल जन्म हो तो अपने धर्ममें युक्त, सत्कर्म से जीवन रखनेवाला और सुखी होवे। मध्याह्नमें जन्म हो तो राजाके तुल्य, गुणवान् होवे। अपराह्नमें जन्म हो तो धनी होवे । सायंकालका उत्पन्न मनुष्य सुगंध और स्त्रीमें प्रीति रखनेवाला, खल, घूमने-फिरने वाला होता है। रात्रिमें उत्पन्न नरको सायंकालके सदृश ही फल होता है और सूर्योदयके समय उत्पन्न हो तो बहुत सौख्य वाला होवे ॥ ३३ ॥ अथ तिथिफलम् । महोद्योगी जातः प्रतिपदि तिथौ पुण्यचरितो- द्वितीयायां तेजःपशुवलयशोवित्तविपुलः । तृतीयायां पुण्यप्रबलभयशीलश्च पटुवाक् चतुर्थ्यामाशांलुस्त्वटनचतुरो मन्त्रनिपुणः ॥ ३४ ॥ पञ्चम्यामखिलागमश्रुतिरतः कामी कृशाङ्गश्चलः षष्ठ्यामल्पबलो महीपतिसमः प्राज्ञोऽतिकोपान्वितः । सप्तम्यां कठिनोरुवाग् जनपतिः श्लेष्मप्रधानो बली चाष्टम्यामतिकामुकः सुतवधूलोलः कफात्मा भवेत् ॥ ३५ ॥