भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 407, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 407

केन्द्रस्थयोः सुखे = चतुर्थस्थाने क्रूरे = पापाक्रान्ते सति जातो मातृगामी यदि वा गुरुदार- भाक् = गुरुपत्नीगामी भवतीति ॥ ६९-७० ॥ चन्द्रमा, वा सूर्य पापग्रहसे दृष्ट या युत केन्द्रमें हो वा क्रूर ग्रह चतुर्थमें हो और पापग्रह सुखको देखता हो तो वह जातक मातृगामी होवे ॥ ६९ ॥ चन्द्रमा वा शुक्र केन्द्रमें हो उसे पापग्रह देखता हो अथवा दोनोंसे ४ थे पाप ग्रह हों तो वह जातक मातृगामी वा गुरुपत्नी-गामी हो ॥ ७० ॥ सुखस्थे सारषष्ठेशे चन्द्रे माताऽन्यमैथुनी । व्यभिचारप्रदो मातुः सराहुर्दिननायकः ॥ ७१ ॥ शीतांशौ राहुकेतुभ्यां युक्ते नीचेन सङ्गमः । मन्दयुक्ते च शूद्रेण वैश्येन बुधयोगतः ॥ ७२ ॥ रवियुक्ते क्षत्रियेण मन्त्रिभ्यां द्विजसङ्गमः । एवं चन्द्रः कुजारीशयुक्तस्तत्फलदो भवेत् ॥ ७३ ॥ इदानीं मातृव्यभिचारयोगानाह—सुखस्थ इति त्रिभिः श्लोकैः । चन्द्रः भौम-षष्ठे- शाभ्यां सहितश्चतुर्थे भवेत्तदा माता परपुरुषेण ( जारेण ) मैथुनमुपयाति । सूर्यो राहुणा सहितश्चतुर्थे मातुः व्यभिचार-(परपुरुषसङ्ग ) प्रदो भवति । चन्द्रे राहुणा केतुना वा युक्ते सुखस्थे सति मातुः नीचेन = हीनजातिपुरुषेण सह सङ्गमो वाच्यः । तथाभूते ( सुख- स्थे ) चन्द्रे मन्देन = शनिना युक्ते सति शूद्रेण, बुधयोगतः = बुधेन सहिते चन्द्रे वैश्येन, रविणा युक्ते क्षत्रियेण, मन्त्रिभ्यां = गुरुणा, शुक्रेण च युक्ते सति द्विजेन = ब्राह्मणेन मातुः सङ्गो वाच्यः । एवं कुजारीशयुक्तः = भौमषष्ठेशाभ्यां सहितश्चतुर्थे स्थितश्चन्द्रस्तत्फलदः = व्यभिचारित्त्वकरः स्यादिति पूर्वमेव ( ७१ श्लो० ) कथितः ॥ ७१-७३ ॥ मङ्गलके सहित षष्ठेश और चन्द्रमा सुखमें हों तो उसकी माता दूसरेसे मैथुन करावे । राहुके साथ सूर्य ४ थे में हो तो भी उसकी माताको व्यभिचारिणी बनावे ॥ ७१ ॥ चन्द्रमा राहु या केतुसे युक्त ४ थे में हो तो नीचसे सङ्गम करे । शनिसे युक्त हो तो शूद्रसे । बुधसे युक्त हो तो वैश्यसे । सूर्यसे युक्त हो तो क्षत्रियसे और बृहस्पति या शुक्रसे युक्त हो तो ब्राह्मणसे जातककी माता मैथुन करावे । इसी प्रकार चन्द्रमा, मङ्गल और षष्ठेश से युक्त होनेका भी फल है ॥ ७१-७३ ॥ चन्द्रोऽनिष्टस्थानगः सानुजेशो जातस्यान्यस्तन्यपानं करोति । दुःस्थानस्थौ मातृपितृघ्नानाथौ पित्रोर्मृत्युर्लग्ननाथे बलाढ्ये ॥ ७४ ॥ इदानीं पित्रोरनिष्टयोगानाह—चन्द्र इत्यादिभिः । सानुजेशः = तृतीयभावपतिना सहितश्चन्द्रः, अनिष्टस्थानगतः स्यात्तदा जातस्यान्यस्तन्यपानं करोति । अस्मिन्योगे समुद्भूतो नरो मातृहीनो भवति । मातृपितृघ्नानाथौ = चतुर्थनवमभावपती, दुःस्थानगतौ स्याताम्, लग्न- नाथे = लग्नेशे च बलाढ्ये सति, पित्रोः = मातुः पितुश्च मृत्युः = मरणं भवतीति ॥ ७४ ॥ तृतीयाेशके साथ चन्द्रमा अनिष्ट(८)स्थानमें हो तो जातक दूसरेका दूध पीता है । सुखेश और नवमेश दुष्ट स्थानमें हों तथा लग्ननाथ बली हो तो माता और पिता की मृत्यु होवे ॥ ७४ ॥ पितृकर्माधिपे दुःस्थे लग्नेशे बलसंयुते । पित्रोरनिष्टकारी स्यात् सीमन्तरहितोऽथवा ॥ ७५ ॥ पितृकर्माधिपे = पितुः ( नवमभावस्य ) कर्माधिपो दशमेशो लग्नात्षष्ठभावपतिरिति यावत्तस्मिञ्जन्मलग्रात् षष्ठेशे, दुःस्थे = षडष्टव्ययान्यतमगते, लग्नेशे = जन्मलग्नपतौ, बलसंयुते सति जातः पित्रोः = मातुः पितुश्चानिष्टकारी स्यात्, अथवा स्वयं सीमन्तनाम्ना गर्भसंस्कारेण रहितः स्यात् ॥ ७५ ॥