भारतकोश
जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

Jataka Parijata of Vaidyanatha Dikshita with Commentary

वैद्यनाथ दीक्षित (टीकाकार: पं. कपिलेश्वर शास्त्री एवं पं. मातृप्रसाद शास्त्री) द्वारा

DevanagariHindipublished588 पृष्ठ

पृष्ठ 429, कुल 588 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 429

पञ्चमषष्ठभावफलाध्यायः ॥ १३ ॥ ४०३ सन्तानरहितो भवति । एवं जीवः कुम्भे स्थितः स्यात्तदाऽपि न सन्ततिर्भवतीति । पूर्वोक्त- (कुलीर-मीन-कुम्भ-धनुरिति) राशिचतुष्टयानामन्यतमे राशौ पुत्रस्थाने = पञ्चमे भावे, यदि सुराचार्यः = बृहस्पतिः स्थितो भवति तदाऽसौ गुरुः नृणां = जनिमन्तां, तत्फलं = पुत्रो- त्पत्तिं कुरुते ॥ ३०-३१ ॥ मीनके गुरुमें थोड़ी सन्तान, धनुस्थ गुरुमें कष्टसे सन्तान, उच्च गुरुमें सन्तानरहित, कुम्भके गुरुमें सन्तान न होवे ॥ ३० ॥ पुत्रस्थानमें कर्क-मीन-कुम्भ-धनु राशि हो यदि उसपर बृहस्पति हो तो मनुष्योंको सन्तान उत्पन्न होनेका फल करे ॥ ३१ ॥

+-------------------+-------------------+-------------------+-------------------+
|     २             |        १          | १२ वृ. १.         | १२।८।७।५          |
|         ३         |                   |      ४.           |                   |
|                   |                   |    वृ. ११         |                   |
+-------------------+-------------------+-------------------+-------------------+
|  ४ वृ. ३.         |   १।२।३।४         |        १०         |    पुत्रोत्पत्तिः |
|                   |     योगाः         |                   |                   |
+-------------------+-------------------+-------------------+-------------------+
|     ५             |        ७          |   ९ वृ. २.        | ४।१२।११।         |
|         ६         |                   |       ८           | ९ वृ.             |
+-------------------+-------------------+-------------------+-------------------+

पापग्रहेण संदृष्टे देवशापात्सुतक्षयः । षष्ठाधिपयुते दृष्टे विप्रशापात्सुतक्षयः ॥ ३२ ॥ सुतेशे कुजसंयुक्ते रिपुनाथेन वीक्षिते । शुभदृष्टिविहीने च रिपुदोषात्सुतक्षयः ॥ ३३ ॥ नवमे पापसंयुक्ते मन्दयुक्ते सुताधिपे । त्रिकोणे मान्दिसंयुक्ते पितृदोषात्सुतक्षयः ॥ ३४ ॥ मातृस्थानगते पापे सुतेशे मन्दसंयुते । व्ययनाशगते पापे मातृदोषात्सुतक्षयः ॥ ३५ ॥ राहुकेतुयुते दृष्टे पञ्चमे बलवर्जिते । तदीशे वा तथा प्राप्ते सर्पदोषात्सुतक्षयः ॥ ३६ ॥ गुरुपुत्रेशदारेशभूमिजाः संयुता यदि । दुर्देवपीडया पुत्रीपुत्रनाशं वदेद् बुधः ॥ ३७ ॥ इदानीं सन्तानक्षयकारणान्याह-पापग्रहेणेत्यादिषड्भिः । सुते, सुतेशे, गुरौ वा पा- पग्रहेण संदृष्टे सति जातस्य देवशापात् = कस्यचिद् देवस्यावहेलनाप्रयुक्तदोषात् सुतक्षयो भवति । तस्मिन्नेव षष्ठाधिपेन = षष्ठभावपतिना युते वा दृष्टे विप्रशापात्=ब्राह्मणस्य दुर्वाक्य- वशात्सुतक्षयो भवति ॥ ३२ ॥ सुतेशे = पञ्चमभावेशे कुजेन संयुक्ते रिपुनाथेन = षष्ठेशेन वीक्षिते तस्मिञ्शुभग्रहदृष्टि- रहिते च रिपुदोषात् = शत्रोरपराधेन सुतक्षयो भवति ॥ ३३ ॥ नवमे भावे पापग्रहेण संयुक्ते, सुताधिपे = पञ्चमभावेशे, मन्दयुक्ते = शनिना सहिते वा मान्दिना = गुलिकेन संयुक्ते त्रिकोणे ( ५।९ ) व्यवस्थिते सति पितृदोषात् = पितुरपराधेन सुतक्षयो भवति ॥ ३४ ॥ कस्मिंश्चित्पापे मातृस्थान- ( ४ भावं ) गते, पापे सुतेशे मन्दसंयुते, अर्थात् कश्चित्पाप- ग्रहः सुतेशो भूत्वा शनिना सहितः सन्, व्यये ( १२ ) नाशे ( ८ ) वा भवेत् तदा मातृ- दोषात् = जननीशापवशात्सुतक्षयो वाच्यः ॥ ३५ ॥