जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

४२६ सटीकजातकपारिजाते- जायाधीशो सितर्क्षे सति धनभवने शुक्रसंयुक्तसंख्या शुक्रानङ्गेशयुक्तद्युचरनववधूवल्लभो जायते वा ॥ २५ ॥ इदानीं स्त्रीसङ्ख्यामाह—कामस्थान इति । कामस्थाने = सप्तमे भावे सखेटे = ग्रहयुक्ते सति सितयुतखचरैः = शुक्रसंयुक्तगगनेचरैः दारसङ्ख्यां = स्त्रीसङ्ख्यां वदन्ति । अत्रेदमूक्तं भवति । यदि सप्तमे भावे कश्चिद्ग्रहो भवेत्तदा शुक्रेण सहिता यावन्तो ग्रहा भवेयुस्तावत्यो दारास्तस्य भवन्तीति । अत्र शुक्रयुक्तग्रहैः स्वोच्चस्थव्योमवासः = स्वक्षेत्रस्थ उच्चस्थितो वा ग्रहो गणने = सङ्ख्याने ग्राह्यो न भवति । यदुक्तं 'सितयुतखचरैः दारसंख्यां वदन्ति' तत्र शुक्रेण युक्तः स्वक्षेत्रोच्चगतो ग्रहो न गणनीय इति भावः । अत्र 'वा' इति पदं मता- न्तरसूचकमिवाभातीति चिन्त्यम् । जायाधीश इति । जायाधीशे = सप्तमभावेरो, सितर्क्षे=शुक्रराशौ=वृषतुलयोरन्यतरे, धनभवने = द्वितीयभावे च सति शुक्रसंयुक्तसङ्ख्या = शुक्रेण संयुक्ता यावन्तो ग्रहास्तावती सङ्ख्या स्त्रियो वाच्या । अथवा शुक्रेण, अनङ्गशेन = सप्तमेशेन च युक्ता यावन्तो द्युचराः = ग्रहास्तावतीनां नववधूनां वल्लभः = भर्त्ता, जायते = भवति जातक इति ॥ २५ ॥ सातवां भाव ग्रह युक्त हो तो शुक्रके साथ जितने ग्रह हों उतनी स्त्रियोंकी संख्या पण्डित लोग कहते हैं । शुक्रयुक्त ग्रहोंमें उच्चगत ग्रहकी गणना नहीं होती है। सप्तमेश शुक्र के गृह (२।७) में धन आश्नमें हो (मेष लग्न हो, शुक्र वृष पर हो, या कन्या लग्न हो गुरु तुला पर हो तो यह योग मिलेगा) तो शुक्र संयुक्त संख्या जीकी जाने। वा शुक्र और सप्तमेशसे युक्त ग्रहकी संख्या तुल्य नवीन स्त्रियोंका स्वामी होवे ॥ २५ ॥ दारेशेन कुटुम्बपेन सहिता यावद्ग्रहा दुर्बला- स्तत्संख्याकलत्रनाशनकरा दुःस्थाननाथा यदि ॥ यावन्तो बलशालिनः शुभकरास्तत्तुल्यजायासुखं कुर्वन्त्येकवियच्चरो बलयुतो यद्येकदारो भवेत् ॥ २६ ॥ दारेशेनेति । दारेशन=सप्तमेशेन, वा कुटुम्बपेन—द्वितीयशेन सहिता, यावद्ग्रहा दुर्ब- लाः = बलरहिता यदि दुःस्थाननायाथ भवन्ति तदा तत्संख्याकलत्रनाशनकरा भवेयुः । बलशालिनः, शुभकराः = शुभाः शुभस्थानेशाः शुभस्थानगताश्च यावन्तो ग्रहा दारेशेन द्वितीयशेन वा सहिताः स्युस्तत्तुल्यजायासुखं कुर्वन्ति । अथ यदि बलयुत एक एव विय- च्चरः=ग्रहः सप्तमेशन कुटुम्बपेन वा सहितो भवेत्तदा जातो नर एकदारः=एकस्त्रीयुतो भवेत्। Notes—सप्तमभावगतैर्ग्रहैः जीसङ्ख्या वक्तव्या । तत्र पापास्तावत्स्त्रीनाशकाः शुभास्तावत्स्त्रीसौख्यदा भवन्ति । पापोऽपि सप्तमे यदि स्वगेहोच्चादिगतः स्यात्तदा शुभ एव भवत्येवं शुभो यदि नीचारिगतः सन् सप्तमे भवेत्तदाऽशुभकर एवेति विमृश्य वक्तव्यम् । तथा च मन्त्रेश्वरः— स्त्रीसङ्ख्यां मदगैर्ग्रहैर्मृतिमसत्खेटैश्च सद्भिः स्थितिः, यूनेशे सबले शुभे सति वधूः साध्वी सुपुत्रान्विता । पापोऽपि स्वगृहं गतः शुभकरः पत्न्याश्च कामस्थितो हित्वा षड्व्ययरन्ध्रपान् मदनगाः सौम्यास्तु सौख्यावहाः ॥ २६ ॥ जितने दुर्बल ग्रह सप्तमेश या द्वितीयेशसे युक्त हों उतनी संख्या जीका नाश करते हैं। यदि वे दुष्ट स्थानके स्वामी हों जितने बलवान् शुभ ग्रह हों उनके तुल्य जीका सुख हो । यदि एक ग्रह बली हो तो एक ही जी हो ॥ २६ ॥ अथ विवाहकालः । लग्नानङ्गपतिस्फुटैक्यगृहगे जीवे विवाहं वदे- च्चन्द्राधिष्ठिततारकावधुपयोरेक्यांशके वा तथा ॥