जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

लग्नादिति । जन्मलग्नाद् वित्तपतिः = द्वितीयेशः यस्मिन् राशौ तिष्ठति तद्राशिपतेर्द- शाभुक्तौ च पाणिग्रहः = विवाहो वक्तव्यः । कर्मायुरिति । कर्मभावेशस्यायुर्भावेशस्य च दशान्तर्दशाकाले विवाहो वाच्यः । अथवा यदि कलत्रगृहगः = सप्तमभावगतः ग्रहः कामेशेन = सप्तमेशेन युतो भवे- तदा तु तद्दशायाः = सप्तमगतग्रहदशाया भुक्तौ विवाहो वक्तव्य इति । अत्र क्रमादित्यनेन क्रमिका योगा उक्ता इति ज्ञातव्यम् ॥ २९ ॥ शुक्रयुक्त सप्तमेशकी दशाभुक्ति विवाह करानेवाली होती है। लग्नसे द्वितीयेशकी राशिपतिकी दशाभुक्तिमें पाणिग्रहण होवे। दशमेश और अष्टमेशकी दशाकी भुक्तिमें क्रमसे विवाह होवे। या लग्नेशसे युक्त तथा कलत्र (सप्तम) राशिमें प्राप्त ग्रहकी दशा- की भुक्तिमें विवाह कहे ॥ २९ ॥ सौम्यव्योमचरः स्थितः शुभगृहे चादौ ददाति श्रियं पापर्क्षे शुभखेचरो यदि दशामध्ये विवाहादिकम् ॥ क्रूरः पापगृहोपगो यदि फलं पाकावसाने तथा सौम्यर्क्षे यदि सर्वकालफलदः सौम्यान्वितः शोभनः ॥ ३० ॥ इदानीं ग्रहाणां शुभाशुभत्ववशात् स्थितिवशाच्च फलसमयमाह—सौम्यव्योमचर इति । शुभग्रहो यदि शुभगृहे स्थितः स्यात् तदाऽसौ आदौ=स्वदशारम्भसमय एव श्रियं = शुभसम्पदं ( विवाहादिफलम् ) ददाति । शुभखेचरः=शुभग्रहो यदि पापर्क्षे=पापराशौ स्थितः स्यात्तदा स्वदशामध्ये = स्वदशाया मध्यकाले विवाहादिकं शुभफलं ददाति । क्रूरः= पापग्रहो यदि पापगृहोपगः स्यात्तदा पाकावसाने = स्वदशाया अन्तकाले तथा = विवाहादि- फलं ददाति । यदि क्रूरः सौम्यर्क्षे = शुभराशौ भवेत् तदा सर्वकालफलदो ज्ञेयः । क्रूरः सौम्यान्वितः = शुभग्रहसंयुक्तश्चेद्भवेत्तदाऽसौ शोभनः = शुभ एव स्यादिति । Notes—इतः पूर्वश्लोके यदुक्तं 'दशाभुक्तौ विवाहः' इति तत्समय एवोक्तोऽ- स्मिन् श्लोके । तत्र विवाहकर्तृग्रहस्य स्थितिं विलोक्य तद्दशाभुक्तौ विवाहसमये ब्रूयादिति । अत्र विवाह इत्युपलक्षणमेव अतः सर्वस्मिन्नेव भावविचारे तत्तद्भावकारकस्य परिस्थिति- वशेनोक्तवत्फलं वाच्यमिति निष्कर्षः ॥ ३० ॥ सौम्य ग्रहसे शुभ गृह युक्त हो तो दशामें पहले शुभफलको देता है। यदि पापराशिमें शुभग्रह हो सो दशाके मध्यमें विवाह आदि शुभ फल हो । पापग्रह यदि पापगृहमें हो तो दशाके अन्तमें फल देता है । पापग्रह यदि शुभराशिमें हो तो अपनी सम्पूर्ण दशामें फल देवे । यदि वह शुभ युक्त हो तो शुभ होता है ॥ ३० ॥ लग्नेश्वरस्थितनवांशपतिः स्वराशौ चन्द्रे पुरन्दरगुरौ च कलत्रलाभम् ॥ कामेशशुक्रगृहगेऽमरमन्त्रिणीन्दौ केन्द्रेऽथवा गुरुयुते सति गोचरेण ॥ ३१ ॥ इदानीमन्यमपि विवाहसमयमाह—लग्नेश्वर इति । लग्नेश्वरः = जन्मलग्नपतिस्तिष्ठति यस्मिन्नवांशे तन्नवांशपतेः स्वराशौ = द्वितीयस्थाने चन्द्रे, पुरन्दरगुरौ = बृहस्पतौ च गो- चरेण समागते सति जातस्य कलत्रलाभम् = स्त्रीप्राप्तिं=विवाहं विजानीयात् । अथवा केन्द्रे= जन्मलग्नात् १।४।७।१० एतदन्यतमे गुरुयुते सति कामेशशुक्रगृहे = सप्तमेशो भृगुर्वा यत्र तिष्ठति तस्मिन् राशौ गोचरेण = सञ्चारेण गतवति अमरमन्त्रिणि = गुरौ, इन्दौ=चन्द्रे च कलत्रलाभं ब्रूयादिति । Notes—अत्र वयसस्तारतम्येनापि भवितव्यम् । न केवलं गुरोः सञ्चारतः फल- मादिशेदिति ॥ ३१ ॥