जातक पारिजात (वैद्यनाथ दीक्षित - शास्त्रीय होरा फलित, राजयोग एवं आयुर्दाय सटीक)

सप्तमाष्टमनवमभावफलाध्यायः ॥१४॥ ४२६ लग्नेश जहाँ स्थित हो उस नवांशका स्वामी जहां हो उससे २ री राशिमें चन्द्रमा और बृहस्पति हों तो स्त्रीका लाभ होवे। सप्तमेश और शुक्रके गृहमें जब चन्द्रमा तथा बृहस्पति हों, तथा उससे केन्द्रमें जब गोचरीय गुरु हो तो स्त्रीका लाभ होवे ॥ ३१ ॥ यत्संख्यकमजादि कामभवनं तद्वत्सरे वा नृणां साष्टाब्दे कृतमौञ्जिकर्मपरतः कल्याणकालो भवेत् ॥ लग्नादस्तविलग्ननायकयुतक्षेत्रांशके सम्भवा या सा भर्तृमनःप्रसादकरणी भर्त्ता तथैव स्त्रियाः ॥ ३२ ॥ अन्यमपि विवाहकालं स्त्रियाः स्वभावं चाह—यदिति । कामभवनं = सप्तमं स्थानम् अजादि = मेषादिगणनाक्रमेण यत्संख्याकं भवेत् तद्वत्सरे, वा साष्टाब्दे=अष्टवर्षसहिते तत्स- प्तमभावाङ्कसमे वर्षे नृणां कृतमौञ्जिकर्मपरतः = मौञ्जिसंस्कार-( व्रतबन्धन- ) तः अनन्तरं कल्याणकालः = परिणयनसमयो भवेत् । यथा कस्यचित् सप्तमे भावे कर्कराशिस्यथा । तस्य मौञ्जिबन्धनमष्टाब्दे जातं तदा मौञ्जिकर्मपरतो द्वादशे ( ८+४ ) वर्षे जन्मतो विंशतितमे ( ४+८+८ ) वर्षे वा द्वादशे वर्षे तस्य परिणयनं वाच्यमिति । अथ भर्तृमनःप्रसादकरणीं स्त्रीमनःप्रसादकरञ्चाह—लग्नादिति । लग्नात् = जन्मल- ग्नात् अस्तविलग्नं = सप्तमो भावस्तस्य नायकेन = स्वामिना ( सप्तमेशेनेत्यर्थः ) युतो य क्षेत्रांशकः = राशिनवांशास्तस्मिन् सम्भवा = उत्पन्ना या स्त्री, सा भर्तृमनःप्रसादकरणी = पतिमनोमोदिनी भवति । तथैव = तेनैव प्रकारेण ( तल्लक्षणविशिष्टः ) भर्त्ता = स्वामी, स्त्रियाः मनःप्रसादकरो भवतीति ॥ ३२ ॥ जितनी संख्या मेषादिसे सप्तम भाव हो उतने वर्ष या उसमें ८ जोड़कर यज्ञोपवीतके बाद कल्याण (विवाह) का समय होता है। लग्नसे सप्तम भावेश युक्त क्षेत्रांशकमें (अर्थात् लग्नमें सप्तमेशस्य राशिका नवांश हो) उत्पन्ना स्त्री स्वामीके मनको प्रसन्न करनेवाली होती है। उसी प्रकार स्त्रीको स्वामी प्रसन्न करनेवाला होता है ॥ ३२ ॥ कामान्वितेक्षकवियच्चरराशिजाता चन्द्राद्यतीव सुभगा च पतिप्रिया स्यात् ॥ स्त्रीजातके च पतिरिष्टकरो वधूनां दिग्देशजा भृगुसुतादबलाधिपस्य ॥ ३३ ॥ कामेति । चन्द्रात् = जन्मकालीनचन्द्राधिष्ठितराशितः कामे = सप्तमे भावे, अन्वितः= व्यवस्थितः वा ईक्षकः = सप्तमभावद्रष्टा यो वियच्चरः = ग्रहस्तस्य, राशौ = स्वगृहे जाता स्त्री अतीव सुभगा पतिप्रिया च स्यात् । इदमुक्तं भवति । जन्मकाले चन्द्राधिष्ठित- राशेः सप्तमे स्थाने यो ग्रहो भवेत्तदभावे तत्र यस्य सर्वाधिका दृष्टिर्भवति तस्य ग्रहस्य राशि- रेव यस्या जन्मराशिर्भवति सा स्त्री अतीव सुन्दरी भर्तुः प्रियतमा च भवतीति । स्त्रीजातके= स्त्रियाः जन्मकुण्डल्यामपि कथितलक्षणे सति पतिः वधूनां = स्त्रीणाम्, इष्टकरः = मनः- प्रीतिकरो भवेदिति । दिगिति । भृगुसुतात् = शुक्रात् अबलाधिपस्य सप्तमेशस्य या दिक् ( २ अ. २३ श्लोक द्र. ) तद्दिग्देशजा जातस्य स्त्री वाच्या । अत्रेदं विचिन्त्यम् । पुरुषस्य जन्मकाले शुक्को यत्र भवेत्तस्मात्सप्तमभावस्य योऽधिपस्तस्य या दिगुक्ता तस्यां दिशि तस्य विवाहो वाच्य इति ॥ अत्र दारदिग्ज्ञानेऽन्येऽपि प्रकाराः— शुक्राधिष्ठितराश्यंशदिशो वा दारसम्भवः । शुक्रजामित्रतो वाऽपि दारेशस्य दिशोऽथवा ॥ कलत्रसंस्थस्य तदीक्षकस्य लग्नात्तदीशस्य च चन्द्रतो वा ।