भारतकोश
कादम्बरी (पूर्वार्ध - चन्द्रकला-विद्योतिनी संस्कृत-हिन्दी टीका)

कादम्बरी (पूर्वार्ध - चन्द्रकला-विद्योतिनी संस्कृत-हिन्दी टीका)

Kadambari (Purvardha) with Sanskrit-Hindi Commentary

बाणभट्ट / पं. कृष्णमोहन शास्त्री द्वारा

DevanagariSanskritpublished709 पृष्ठ

पृष्ठ 53, कुल 709 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 53

३२

प्रस्तावना

एवमेव यत्र तत्र मूलसंशोधनादिसाहाय्ये मिथिलास्थताराचन्द्राङ्काहर्तिङ्गलकुलचन्द्रिक-सोदरेश्वरव्याकरणाचार्य-पं० श्रीरामचन्द्रझा-महोदयैरखिललक्ष्यसम्मतनिरुक्ताद्यलङ्कार-चार्य-पं० श्रीरत्नेश्वरझा महोदयैश्च महानुपकारः कृतस्तदर्थं मयैताभ्यं सर्वथा नितरां महर्णं धार्यानि ।

सर्वथा दुर्भिक्षनिन्दितेऽपि काले कृतपरिश्रमैः चौखम्बा-संस्कृतपुस्तकालयाध्यक्षैः गोलोकवासि-श्रेष्ठि-श्रीहरिदासगुप्तारमज-श्रीजयकृष्णदासगुप्तमहोदयैः विस्तृतकलेवरं ग्रन्थरत्नं संस्कृत-हिन्दीपुस्तकनिर्मा-णार्थ यावत् साध्यमुद्रितं प्रकाशयित्वा राष्ट्रस्य महानुपकारः कृतोऽतस्ते सर्वथा धन्यवादार्हाः ।

यद्यपि 'आत्मनः स्निग्धेषु चक्षुषां नान्तः कुण्ठेषु दृष्टयः' इति न्यायात्स्वहस्तलिखितपुस्तकानां स्ववि-रचितग्रन्थानां दोषद्दष्टिनैव जायते, तथापि स्वनेत्रदूषणेनान्यलोचनरूपेण कस्यचिद्गुणवत्तां न मन्तव्यितु-मर्हतीत्येतद्बृहत्पुस्तकस्थीनवाग्मयीचीदन्तादिषारणानां विमृश्यन्वाचकाः सहृदया विद्वांस एव प्रमा-णम् । अपि च—

'भर्तृस्नेहविदुर्दर्शनेहिने नन नामेऽस्मि दोषैर्हरः दुर्हिशन्तेऽपि ।'

इति न्यायात् प्रमादादणोः स्वाभाविकत्वाद् नीरक्षारदोषोद्वाद् यदत्र स्खलनं सञ्जातं तत् दयावान् विद्वद्गण दूयोद्दयसमुद्धत्या निरीक्षमाणाः संशोध्य सद्ग्रन्थं गनिष्यन्ते नास्तिति मत्वाऽग्रयं निवेदयति—

'तद्विद्वांसोऽनुगृह्णन्तु चित्तदोषैः प्रसादिनिः सन्तः प्रणयवाक्यानि गृह्णन्ति ह्यनसूयवः ॥ न चात्रातीव कर्त्तव्यं दोषद्दष्टिपरं मनः । दोषो ह्यविद्यमानोऽपि तच्चित्तानां प्रकाशते ॥ निर्दोषत्वैकवाक्यत्वं क वा लोकस्य दृश्यते । सापवादा यतः केचिन्मोक्षस्वर्गादपि क्वचित् ॥'

इत्यभियुक्तोक्तं सदा स्मरणीयं सुधीवृन्दैः । व्याख्यद्‌ऋचे समोदार टिप्यद्रापि केनचित् ।

मातृनवमी
वि० सं० २०१०
२९ धर्मकूप, काशी

सम्पादक—
कृष्णमोहनठाकुरः