कामसूत्रम् (जयमङ्गला व्याख्या एवं हिन्दी टीका सहित)

२ अध्याये ] कान्ताऽनुवृत्तप्रकरणम् । २८९

---

चेन्न, तदीयजनसमक्षे सफलत्वात्, प्रवासचर्यायामुक्तमपि चैतत्प्रायशः- कुलयोषितस्तद्, इदं तु वेश्याया एवेति; अलंकारस्य, प्रतिषेधः = अधारणम्, मङ्गलं शङ्खवलयादि त्वपेक्ष्यम्, प्रोषितस्य मङ्गलापे- क्षया तावन्मात्रं धार्यमित्यर्थः ॥ ४४ ॥

स्मरणमतीतानां, गमनमीक्षणिकोपश्रुतीनां, नक्षत्रचन्द्रसूर्यता- राभ्यः स्पृहणम् ॥ ४५ ॥

स्मरणमतीतानां नायकेन सहोपभुक्तानाम्, ईक्षणिकाः = विप्रश्निकाः, तासां गमनं गृहे इत्यर्थाद्, उपश्रुतिर्निशीथे शुभाशुभपरिज्ञानार्थं प्रथ- मवाक्यग्रहणं तेन तस्याः कृते रथ्याचत्वरेषु गमनमिति, नक्षत्रादिभिः- स्पृहणमिति, पुण्यवन्त एते यन्नायकेन दृश्यन्ते, अहमपुण्या यन्मां- नेक्षत इति ॥ ४५ ॥

इष्टस्वप्नदर्शने तत्संगमो ममास्त्विति वचनम् ॥ ४६ ॥

इष्टस्वप्नेति । सद्भुतं शुभं स्वप्नं दृष्ट्वा; प्रत्यूषे तज्जनसमक्षं प्रका- श्य; आस्तां तावदन्यत्तत्समागम एव ममास्त्विति वचनमुदाहर्तव्यम्, अदृष्ट्वाऽपि कृतकमिष्टं स्वप्नं प्रकाशयेद्, यदि देशान्तरस्थस्य नायक- स्याभिप्रेतसिद्धिश्चारैरुपलब्धा स्यात् ॥ ४६ ॥

उद्वेगोऽनिष्टे, शान्तिकर्म च ॥ ४७ ॥

उद्वेगोऽनिष्ट इति । अशुभसूचके स्वप्नदर्शने सत्युद्वेगः, तस्य किम- प्यनिष्टमस्तीति, शान्तिकर्म ब्राह्मणानाहूय कार्यं, कृतके चानिष्टे विधि- रयमेव यद्युपलब्धमनिष्टं किञ्चित् ॥ ४७ ॥

प्रत्यागते कामपूजा ॥ ४८ ॥

प्रत्यागत इति । प्रतीपमागते नायके, प्रत्यक्षे वृत्तमाह-कामेति । त्वत्प्रसादादागत इति, कामदेवपूजनम् ॥ ४८ ॥

देवतॊपहाराणां करणम् ॥ ४९ ॥

देवतॊपहाराणामिति । तज्जनसमक्षं प्रतिपन्नानां, करणं = निष्पाद- नम् ॥ ४९ ॥

सखीभिः पूर्णपात्रस्याहरणम् ॥ ५० ॥

पूर्णपात्रस्येति । दिष्टिवृद्धया स्निग्धजनेन यदुत्तरीयामाच्छिद्य गृह्यते, तत्पूर्णपात्रं, तस्य सखीभिराहरणम् ॥ ५० ॥

वायसपूजा च ॥ ५१ ॥

वायसेति । यन्मया प्रतिज्ञातं, संक्रामवायस ! वल्लभे समागते पिण्डं- ते दास्यामीति, तदिदं प्रतिज्ञातं गृहाणेति ॥ ५१ ॥

३७ का० सु०