कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

१०० | कर्पूरमञ्जरी अवि अ,— देंता कप्पूरपूरच्छुरणमिव दिसासुंदरीणं मुहेसुं लण्हं जोण्हं किरंता भुअणजणमणाणंदणं चंदणं च । जुण्णं कंदप्पकंदं तिहुअणकलणाकंदलिल्लं कुणंतो जादा एणंकपादा संसअजलहरग्गम्मुक्तधारानुकारा ॥ २८ ॥ विदूषकः— ¹दिसअवअंसो णहसरहंसो । णिहुअणकंदो च॑ट्टइ चंदो ॥ २९ ॥ कुरङ्गिका— ससहररइअमरट्टो माणिणिमाणघरट्टो । णवचंपअकोअंडो मअणो जअइ पचंड़ो ॥ ३० ॥ अपि च,— ददतः कर्पूरपूरच्छुरणमिव दिशासुन्दरीणां मुखेषु श्लक्ष्णां ज्योत्स्नां किरन्तो भुवनजनमनआनन्ददं चन्दनमिव । जीर्णं कन्दर्पकन्दं त्रिभुवनचलनाकन्दलितं कुर्वन्तो जाता एणाङ्कपादाः सजलजलधरोन्मुक्तधारानुकाराः ॥ श्लक्ष्णां कोमलां ज्योत्स्नां किरन्त इति संबन्धः । तादृशास्ते कीदृशा इव कर्पूर- पूरच्छुरणं ददत इवेति विशिष्टवैशिष्ट्यन्यायेन संबन्धः । 'दिशासुन्दरीणाम्' इत्युभयत्र संबध्यते । त्रिभुवनेति । बिना कामं कस्यापि सृष्टेरभावात् । कन्दलयन्तः पल्लव- यन्तः इत्यनेन कामिनां कामातिशयजनकत्वं किरणानां व्यङ्ग्यम् । जलधरोन्मुक्त- धारासाम्येन मेघाद्यप्रतिहतत्वं तेषु द्योत्यते । विदूषकः— दिक्त्रवधूतंसो नभःसरोहंसः । निधुवनकन्दः प्रसरति चन्द्रः ॥ कुरङ्गिका— शशधररचितगर्बो मानिनीमानघरहः । नवचम्पककोदण्डो मदनो जयति प्रचण्डः ॥ 1 'ससजल' इति टीकाहृतः पाठः । _ 2 'दिसबधुतंसो' इति टीकापाठः । 3 'पसरइ' इति टीकाभिमतः पाठः ।