कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

१०४ कर्पूरमञ्जरी चतुर्थं जवनिकान्तरम् ( ततः प्रविशति राजा विदूषकश्च । ) राजा—अहो, गाढअरो गिम्हो, पवणो अ पअंडो । ता कहं णु सहिदव्वो ? जदो,— इह कुसुमसरेकगोअराणं इदमुभअं पि हु दूसहं ति मण्णे । जरढरइकरालिदो अ कालो ^२सुहअजणेण पिएण विप्पलंभो ॥ १ ॥ विदूषकः—एके दाव वम्महस्स वहणिज्जा, अण्णे तावसोस- णिज्जा । अम्हारिसो उण जणो ण कामस्स वाहणिज्जो ण तावस्स सोसणिज्जो । ( नेपथ्ये । ) ता किं णुं खु दे समूळप्पाडिदचूडिअं सीसं करइस्सं । राजा— अहो, गाढतरो ग्रीष्मः, पवनश्च प्रचण्डः । तत्कथं नु सोढव्यः ? यतः,— इह कुसुमशरैकगोचराणामिदमुभयमपि सुदुःसहमिति मन्ये । जरठरविकरालितश्च कालस्तथा च जनेन प्रियेण विप्रलम्भः ॥ विदूषकः— एके तावन्मदनस्य बाधनीयाः, अन्ये तापशोषणीयाः । अस्मादृशः पुनर्जना न कामस्य बाधनीयो न तापस्य शोषणीयः । नेपथ्ये— तत्किं न खलु ते समूलोत्पाटितचूलिकाविकलं शीर्षं करिष्ये । १ अत्र ‘गाडअरुण्डो गिम्हो पवला सञ्झा कहं णु सोदव्वो । सा उण सारंगच्छी एक्क घरे वि दुल्हा विधिणा ॥’ इति पाठः । २ ‘तह अ जणेण’ इति टीकापाठः । ३ ‘ण खु’ इति टीकाधृतः पाठः । ४ ‘^४चूडियावि- कलं’ इति टीकापाठः ।