कर्पूरमञ्जरी (महाकवि राजशेखर - प्राकृत सट्टक एवं सान्वय हिन्दी व्याख्या)

७० कर्पूरमञ्जरी विदूषकः— एदं तं मरगअपुंजं । इह उवविसिअ पिअवअस्सो पडिवालिदु तं । सञ्झा वि संणिहिदा वट्टदि । ( उभौ तथा कुरुतः । ) राजा— अइसिसिरं पि हिमार्णि संतावदाइणिं मज्झण्णवेलं अणु- हवामि । विदूषकः— ता लच्छीसहअरो खणं चिट्ठदु देवो, जाव अहं सिसि- रोवआरसामग्गिं संपादेमि । ( इति नाट्येन निष्क्रम्य पुरोऽवलोक्य च । ) किं पुण एसा विअक्खणा इदो णिअडिआ आगच्छदि । राजा— संणिहिदो सकेदकालो कहिदो $^१$मंतीहिं पि । ( स्मृत्वा । मदनावस्थामभनीय । ) किसलअकरचरणा वि हु कुवलअणअणा मिअंकवअणा वि । अहह णवचंपअंगी तह वि हु तावेइ अच्चरिअं ॥ ४२ ॥ विदूषकः— एतत्तन्मरकतपुञ्जम् । इहोपविश्य प्रियवयस्यः प्रतिपालयतु ताम् । संध्यापि संनिहिता वर्तते । वयस्येति समुद्दिष्टः । 'विदूषकेण वक्तव्यो वयस्येति च भूपतिः ।' इत्युक्तेः । राजा— अतिशिशिरामपि हिमानीं संतापदायिनीं ( मध्याह्नवेलां ) अनुभवामि । 'हिमानी हिमसंहति ' इति त्रिकाण्डी । विदूषकः— तल्लक्ष्मीसहचरः क्षणं तिष्ठतु देवः, यावदहं शिशिरोपचारसामग्रीं संपादयामि । किं पुनरेषा विचक्षणा इतो निकटा आगच्छति । तल्लक्ष्मीः तत्कान्तिः, तन्मात्रसहाय इत्यर्थः । राजा— सन्निहितः संकेतकालः कथितो मन्त्रिभ्यामपि । किसलयकरचरणापि खलु कुवलयनयना मृगाङ्कवदनापि। अहह नवचम्पकाङ्गी तथापि तापयत्याश्चर्यम् ॥ १ 'सहीहिं' इति पाठः ।