काशिका वृत्ति (आचार्य वामन एवं जयादित्य - अष्टाध्यायी सूत्र-वृत्ति सम्पूर्ण सान्वय सटीक)

६६६ ॥ काशिका ॥ ७ । २ ॥ स्यादिह श्विश्रिग्रहणमनर्थकं स्यात् । गुणादेशयोः कृतयोरेकारान्तत्वादेव प्रतिषेधस्य सिद्धत्वात् । तस्मादिदमेव श्विश्रिग्रहणं ज्ञापकं न सिच्यन्तरङ्ग- स्तीति । अथ जागृग्रहणं किमर्थम् । जाग्रो ऽविचिण्णल्ङित्सु इति जागर्तेर्गुणो वृद्देरपवादो विधीयते । स यथा अचो ञ्णितीति वृद्धिं बाधते, तथा सिचि वृद्धिपि बाधिष्यते । नैतदस्ति । कृते गुणे ऽतो ह्लन्तस्येति या वृद्धिः प्राप्नोति सा प्रतिषिध्यते । अथ गुणविधानसामर्थ्यादुत्तरकालभाविन्यपि वृद्धिर्बाध्यते । यथा जागरयतीत्यत्रात उपधाया इत्यपि वृद्धिर्न भवति । तथा चिनलोः प्रति- षेधोऽर्थवान्भवति इति शक्यमिह जागृग्रहणमकर्तुम् । तत् क्रियते विस्पष्टार्थम् ॥ ऊर्णोतेर्विभाषा ॥ ६ ॥ ऊर्णोतेरिडादौ सिचि परस्मैपदपरे परतो विभाषा वृद्धिर्न भवति । प्रौर्णावीत् । प्रौर्णवीत् । विभाषोर्णोरित्यङ्वत्पक्षे वृद्धिविकल्पोयम् । ङित्त्व- पक्षे तु गुणवृद्ध्योरभावे उवङ् भवति । प्रौर्णुवीत् ॥ अतो हलादेर्लघोः ॥ ७ ॥ हलादेरङ्गस्य लघोरकारस्य इडादौ सिचि परस्मैपदपरे परतो विभाषा वृद्धिर्भवति । अकणीत् । अकाणीत् । अरणीत् । अराणीत् । अत इति किम् । अदेवीत् । असेवीत् । न्यकुटीत् न्यपुटीत् इत्यत्रात इत्यस्मिन्सति स्थानिनिर्देशार्थमच इत्येतदनुवर्त्तयितव्यम् । तत्र अलक्षणा वृद्धिर्ऋल्लक्षणा न भवतीति ऋद्धिति चेति