भारतकोश
कवितावली (सटीक - गीताप्रेस)

कवितावली (सटीक - गीताप्रेस)

Kavitavali with Commentary - Gita Press

गोस्वामी तुलसीदास द्वारा

DevanagariBrajpublished228 पृष्ठ

पृष्ठ 60, कुल 228 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 60

५७ सुन्दरकाण्ड कनककिरीट कोटि, पलँग, पेटारे, पीठ काढ़त कहार सब जरे भरे भारहीं ॥ प्रबल अनल बाढ़ें जहाँ काढ़े तहाँ डाढ़े, झपट-लपट भरे भवन-भँडारहीं । 'तुलसी' अगारु न पगारु न बजारु बच्यो, हाथी हथसार जरे, घोरे घोरसारहीं ॥२३॥ अनेक प्रकारके पेय पदार्थ, पकान्न, अचार, सीधा (चावल- दाल आदि) और अनेक प्रकारके धान बखारोंमें ही जल रहे हैं । करोड़ों सोनेके मुकुट, पलंग, पिटारे और सिंहासन निकालनेमें कहार- लोग भार लिये हुए ही जल रहे हैं। प्रबल अग्निके बढ़ जानेसे जो वस्तुएँ जहाँ निकालकर रखीं वहीं जल गयीं तथा अग्निकी झपट और लपट घर और भण्डारमें भर गयीं । गोसाईंजी कहते हैं कि न तो घर बचा, न दीवार या बाजार ही बचा । हाथी हाथीखानेमें और घोड़े घुड़सालहीमें जल गये । हाट-बाट हाटकु पिघिलि चलो घी-सो घनो, कनक-कराही लंक तलफति तायसों । नाना पकवान जातुधान बलवान सब पागि-पागि ढेरी कीन्ही भलीभाँति भायसों ॥ पाहुने कृसानु पवमानसौं परोसो, हनु- मान सनमानि कै जेंवाए चित-चायसों । 'तुलसी' निहारि अरिनारि दै-दै गारि कहैं, 'बावरें सुरारि बैरु कीन्हौ रामरायसों' ॥२४॥