काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

168 EXPLANATORY NOTES पाक्षिकत्वात्प्रयोगाणामपायानाञ्च दर्शनात् । धर्मार्थयोश्च वैलोम्यान्नाचरेत्पारदारिकम् ॥ ५१ ॥ तदेतद्दारगुप्त्यर्थमारब्धं श्रेयसे नृणाम् । प्रजानां दूषणायैव न विधेयो ह्ययं विधिः ॥ ५२ ॥ Kāmasūtra, 5. 6. 2. Page. 27. *[ काव्यमध्येयो. No. 171 of शार्ङ्गधरपद्धति । ख्याता. No. 161 of सुभाषितावलि, attributed to भट्टगोविन्दस्वामी । cf. महीपतेः सन्ति न यस्य पार्श्वे कवीश्वरास्तस्य कुतो यशांसि । भूपाः कियन्तो न बभूवुरुर्व्यां नामापि जानाति न कोपि तेषाम् ॥ विक्रमाङ्कचरित्र 1–26] ll. 3–4. In addition to this, the statements of Daṇḍin ( Kāvyādarśa 1-5 ) Bhāmaha ( 1, 6–8 ) and Rudraṭa ( 1, 4–13 ) may be noted. l. 19. प्रग्रीवः=window. ll. 27–28. Yāyāvarīya holds that if this kind of description is a taboo in the Kāvyas, the objection will hold good even in the case of the Vedas and the S'āstras the study of which in conse- quence should be abandoned. Page. 28. *[ l. 2. उपोप मे परा॑मृश॒ मा मे॑ द॑भ्राणि॑ मन्यथाः । सर्वा॒हम॑स्मि रोम॒शा ग॒न्धारी॑णामिवावि॒का ॥ ऋग्वेद, २. १. ११. ७. निरुक्त ३. ४. ३. ] l. 4. S'ṛṅgāraprakāśa of Bhoja reads प्रकामधवलं यस्याः instead of यस्याः प्रसङ्गधवलम् । Adhyāya VII. l. 10. पाठप्रतिष्ठा or settling the reading is taken up after the पदवाक्यविवेक according to the list of subjects given in the first chapter. This order seems logical inasmuch as instructions on the reading of sentences are given after indicating their nature in previous chapters.