काव्यमीमांसा (महाकवि राजशेखर - कवि-रहस्य एवं देश-विभाग सटीक)

232 EXPLANATORY NOTES सतोऽपि क्रियार्थस्य=though S'ephālikā flowers do fall during the day also; अनिबन्धनम्=they are not, however, described as falling during the day. Cf. :—पतितसुमनसः सन्ति शेफालिकाश्च Kāvyamīmāṁsā p. 41, l. 17. and न विना चन्द्रं शेफालिकाया विकसन्ति कुसुमानि । Viddhasālabhañjikā 2. 19. Hemacandra’s Kāvyānuśāsana reads : (p. 11.) क्रियाया यथा—दिवा नीलोत्पलानां विकासस्य, निशानिमित्तस्य शेफालिकाकुसुमानां विस्रंसस्य. Here the word दिवा may be construed with विकास and विस्रंस. During the day both नीलोत्पलविकास and शेफालिकाविस्रंस are not described. *[l. 21. मण्डलीकृत्य attributed to दण्डि ]. l. 21. मण्डलीकृत्य etc. see Kāvyādarśa. (1-70). Adhyāya XV. Page. 83. *[ l. 13. MSS. of काव्यानुशासनविवेक read प्रतिदिशमिव; ] l. 13. The reading प्रतिदिशमिव is better than प्रतिदिनमिव. *[ l. 14. उत्खातनिर्मल० seems to be from हयग्रीववध of मेण्ठ. ] l. 20. भौम=Narakāsura, the son of the earth-goddess. Page. 84. *[ l. 2. द्योतितान्तःसभैः (माघ. II. 7.) l. 17. पुष्पं प्रवालोपहितं (कुमार. 1. 44.) l. 27. Read उभयतटचलाबद्धवानीरहाराम् । ] l. 27. वर्णा may be read as वेण्णाम्. Page. 85. l. 3. कृष्णहरितयोरैक्य is explained here in the line : मरकतसदृशं च यामुनम् । The colour of मरकत is हरित and the colour of the water of the river Yamunā is said to be black or कृष्ण. l. 7. The similarity of कृष्ण and श्याम colours, is shown by the word श्यामनिशासु । l. 12. The word विमलविद्रुमभासा explains the similarity between पीत and रक्त.