कुमारसम्भवम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी अनुवाद)

( २०३ ) of a Bahuvrīhi compound, by ‘ शेषाद् विभाषा ’ पा० ५ ४ १५४ । महात्मनाम्—महान् आत्मा येषां ते महात्मानः, तेषाम् of the magnanimous , of the great-minded चरितं— चरित्रं the life द्विषन्ति—द्वेषेण पश्यन्ति hate , look at it . with jealousy For the idea Cf, ‘ दाह्यमाना सुतीव्रेण नीचाः परशयोऽग्निना । अशक्तास्तत्पदं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते । The figure of speech used in this verse is अर्थान्त- रन्यास in which a statement is corroborated by means of a general statement 75. CHANGE OF VOICE :—( गौर्या ) अयं ऊचे च—नूनं ( त्वया ) परमार्थतः हरो न विद्यते, यतः (त्वया ) अहं एवं उच्ये । मन्दैः अलोकसामान्यं अचिन्त्यहेतुकं महात्मनां चरितं द्विष्यते ॥ ७५ ॥ HINDI TRANSLATION :—( पार्वती ) उससे बोली—सच- मुच तुम वास्तविक रूप से महादेव को नहीं जानते, क्योंकि मुझ से इस प्रकार कहते हो । मूर्ख लोग अलौकिकतापूर्ण एवं जिसका उद्देश्य आसानी से नहीं समझा जा सकता ऐसे महात्माओं के चरित्र से शत्रुता करते हैं ॥ ७५ ॥ ENGLISH TRANSLATION —And she said to him— ‘ Indeed thou dost not know Shiva correctly, since thou talkest thus to me The dull-witted bear enmity against the course of life of the great, which is not in common with that of other people and the purpose of which is difficult to be understood ’ 75 PURPORT IN SANSKRIT :—स्वकोपमवज्ञाञ्च प्रदर्श्य पार्वती ब्रह्मचारिणमाह—‘ यतस्त्वं शिवस्य याथार्थ्यं न जानासि तस्मादेवं