भारतकोश
महाभारत (खंड १) - आदि व सभा पर्व

महाभारत (खंड १) - आदि व सभा पर्व

Mahabharata (Vol 1) - Adi and Sabha Parva

महर्षि कृष्णद्वैपायन वेदव्यास द्वारा

DevanagariSanskritpublished2,256 पृष्ठ

पृष्ठ 2196, कुल 2256 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 2196

पुनश्च पार्थः संक्रुद्धो मण्डलीकृतकार्मुकः ।

देवसङ्घाञ्छरैस्तीक्ष्णैरार्पयद् वै समन्ततः ॥

फिर अधिक क्रोधमें भरकर अर्जुनने अपने धनुषको इस प्रकार खींचा कि वह

मण्डलाकार दिखायी देने लगा और उसके द्वारा सब ओर तीखे सायकोंकी वृष्टि करके सब

देवताओंको घायल कर दिया।

विद्रुतान् देवसङ्घांस्तान् रणे दृष्ट्वा पुरंदरः ।

ततः क्रुद्धो महातेजाः पार्थं बाणैरवाकिरत् ॥

देवताओंको युद्धसे भागा हुआ देख महातेजस्वी इन्द्रने अत्यन्त कुपित हो पार्थपर

बाणोंकी झड़ी लगा दी।

पार्थोऽपि शक्रं विव्याध मानुषो विबुधाधिपम् ।।

ततः सोऽश्ममयं वर्षं व्यसृजद् विबुधाधिपः ।

तच्छरैरर्जुनो वर्षं प्रतिजघ्नेऽत्यमर्षणः ।।

अथ संवर्धयामास तद् वर्षं देवराडपि ।

भूय एव तदा वीर्यं जिज्ञासुः सव्यसाचिनः ।।

पार्थने मनुष्य होकर भी देवताओंके स्वामी इन्द्रको अपने सायकोंसे बींध डाला। तब

देवेश्वरने अर्जुनपर पत्थरोंकी वर्षा आरम्भ की। यह देख अर्जुन अत्यन्त अमर्षमें भर गये

और अपने बाणोंद्वारा उन्होंने इन्द्रकी उस पाषाण-वर्षाका निवारण कर दिया। तदनन्तर

देवराज इन्द्रने सव्यसाची अर्जुनके पराक्रमकी परीक्षा लेनेके लिये पुनः उस पाषाण-वर्षाको

पहलेसे भी अधिक बढ़ा दिया।

सोऽश्मवर्षं महावेगमिषुभिः पाण्डवोऽपि च ।

विलयं गमयामास हर्षयन् पाकशासनम् ।।

यह देख पाण्डुनन्दन अर्जुनने इन्द्रका हर्ष बढ़ाते हुए उस अत्यन्त वेगशालिनी

पाषाणवर्षाको अपने बाणोंसे विलीन कर दिया।

उपादाय तु पाणिभ्यामङ्गदं नाम पर्वतम् ।

सद्रुमं व्यसृजच्छक्रो जिघांसुः श्वेतवाहनम् ।।

ततोऽर्जुनो वेगवद्भिर्ज्वलमानैरजिह्मगैः ।

बाणैर्विध्वंसयामास गिरिराजं सहस्रशः ।।

शक्रं च वारयामास शरैः पार्थो बलाद् युधि ।

तब इन्द्रने श्वेतवाहन अर्जुनको कुचल डालनेकी इच्छासे वृक्षोंसहित अंगद नामक पर्वत

(जो मन्दराचलका एक शिखर है)-को दोनों हाथोंसे उठाकर उनके ऊपर छोड़ दिया। यह

देख अर्जुनने अग्निके समान प्रज्वलित और सीधे लक्ष्यतक पहुँचनेवाले सहस्रों वेगशाली

बाणोंद्वारा उस पर्वतराजको खण्ड-खण्ड कर दिया। साथ ही पार्थने उस युद्धमें बलपूर्वक

बाण मारकर इन्द्रको स्तब्ध कर दिया।