महाभारत (खंड ४) - द्रोण, कर्ण, शल्य, सौप्तिक व स्त्री पर्व
Mahabharata (Vol 4) - Drona, Karna, Shalya, Sauptika and Stri Parva
महर्षि कृष्णद्वैपायन वेदव्यास द्वारा
पृष्ठ 1633, कुल 3237 में से
संदर्भ में पढ़ेंरथभङ्गो न चेत् तस्य धनुर्वा न व्यशीर्यत ॥ ५२ ॥ न चेदस्त्राणि निर्णेगुः स कथं निहतः परैः । यदि उसका रथ नहीं टूट गया था, धनुषके टुकड़े-टुकड़े नहीं हो गये थे और अस्त्र नहीं नष्ट हुए थे, तब शत्रुओंने उसे किस प्रकार मार दिया? ।। ५२ १/२ ।। को हि शक्तो रणे कर्णं विधुन्वानं महद् धनुः ॥ ५३ ॥ विमुञ्चन्तं शरान् घोरान् दिव्यान्द्यस्त्राणि चाहवे । जेतुं पुरुषशार्दूलं शार्दूलमिव वेगिनम् ॥ ५४ ॥ सिंहके समान वेगशाली पुरुषसिंह कर्ण जब अपना विशाल धनुष कँपाता हुआ युद्धस्थलमें दिव्यास्त्र तथा भयंकर बाण छोड़ रहा हो, उस समय उसे कौन जीत सकता था? ।। ५३-५४ ।। ध्रुवं तस्य धनुश्छिन्नं रथो वापि महीं गतः । अस्त्राणि वा प्रणष्टानि यथा शंससि मे हतम् ॥ ५५ ॥ निश्चय ही उसका धनुष कट गया होगा या रथ धरतीमें धँस गया होगा अथवा उसके अस्त्र नष्ट हो गये होंगे, तभी जैसा कि तुम मुझे बता रहे हो, वह मारा गया होगा ।। ५५ ।। न ह्यन्यदपि पश्यामि कारणं तस्य नाशने । न हन्मि फाल्गुनं यावत् तावत् पादौ न धावये ॥ ५६ ॥ इति यस्य महाघोरं व्रतमासीन्महात्मनः । उसके नष्ट होनेमें और कोई कारण मुझे नहीं दिखायी देता है, जिस महामना वीरका यह भयंकर व्रत था कि 'मैं जबतक अर्जुनको मार नहीं लूँगा, तबतक दूसरोंसे अपने पैर नहीं धुलाऊँगा' ।। ५६ १/२ ।। यस्य भीतो रणे निद्रां धर्मराजो युधिष्ठिरः ॥ ५७ ॥ त्रयोदश समा नित्यं नाभजत् पुरुषर्षभः । यस्य वीर्यवतो वीर्यमुपाश्रित्य महात्मनः ॥ ५८ ॥ मम पुत्रः सभां भार्यां पाण्डूनां नीतवान् बलात् । तत्रापि च सभामध्ये पाण्डवानां च पश्यताम् ॥ ५९ ॥ दासभार्येति पाञ्चालीमब्रवीत् कुरुसंनिधौ । न सन्ति पतयः कृष्णे सर्वे षण्ढतिलैः समाः ॥ ६० ॥ उपतिष्ठस्व भर्तारमन्यं वा वरवर्णिनि । इत्येवं यः पुरा वाचो रूक्षाश्चाश्रावयद् रुषा ॥ ६१ ॥ सभायां सूतजः कृष्णां स कथं निहतः परैः ।