महाराणा कुम्भा (हरविलास सारदा - मेवाड़ साम्राज्य के अद्वितीय विजेता, निर्माता व विद्वान्)

Maharana Kumbha. एतद्दग्धपुराग्लिवाड़वमसौ यन्मालवांभोनिधिं क्षोणीशः पिवति स्म खड्गचुलकैस्तस्मादगस्त्यः स्फुटं ॥ २७० ॥ VI The Chitor Kirtisthambha (Tower of Victory) Inscription, dated Magsar Bad 5, V.S. 1517 (A.D. 1460). ( Part I. ) येनानर्गलमल्लदीर्णहृदया श्रीचित्रकूटांतिके तत्तत्सैनिकघोरवीरनिनदप्रध्वस्तधैर्योदया । मन्ये यावनवाहिनी निजपरित्राणस्य हेतोरलं भूमिःक्षेपमिषेण भीपरवशा पातालमूलं ययौ ॥ २२ ॥ संग्रामाजिरसीमिशौर्यविलसद्दोर्दण्डहेलोल्लस- च्चाप प्रोद्गतबाणवृष्टिशमितारातिप्रतापानलः । वीरश्रीरणमल्लमूर्जितशकक्ष्मापालगर्वांतकं स्फूर्जद्गूर्जरमंडलेश्वरमसौ कारागृहे वीवसत् ॥ २३ ॥ अमोचयद्यवनकराद्गयामयं तुलाव्यधादमितपराक्रमोमिताः । अपूजयत्कनकभरैर्महीसुरानकारयत्सुरनिलयान्महोन्नतान् ॥ ३१ ॥ मेदानाङ्गलसादुल्लसत्तद्भेरीधीरध्वानविध्वस्त धैर्यान् । कारं कारं योग्रहीदुग्रतेजा दग्धारातिर्वर्द्धनाख्यं गिरीन्द्रं ॥ ३६ ॥ ( Part II. ) प्रतीपभूपालशिरत्सुवामं पदं निधाय क्षितिवल्लभेन । आनीयमांडव्यपुराद्धनूमान् संस्थापितः कुम्भलमेरुदुर्गे ॥ ३ ॥ सुग्रीवनीलांगदभूषितोसौ श्रीकुम्भकर्णश्चरितेन रामः । इतीव मांडव्यपुरात्समेत्य हनूमता…………… ॥ ४ ॥ सपादलक्षं करदं विधाय शाकंभरीं चारुरमां गृहीत्वा । अपाठयत्संततमत्र वेदपारायणं वेदपरायणोऽसौ ॥ ५ ॥ 212