भारतकोश
मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary

महाकवि भवभूति द्वारा

DevanagariHindipublished377 पृष्ठ

पृष्ठ 196, कुल 377 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 196

१९२ मालतीमाधवे माधवः—(सहर्षं परिष्वज्य ।) प्रियं नः । (इति बकुलमालां कण्ठे ददाति ।) अवलोकिता—१णिव्वूढो भअवदीए संभावनाभारो बुद्धर- क्खिदाए । मालती—(सहर्षम् ।) २अम्हेहिं वि पिअसही लवङ्गिआ दीसइ । (इत्युत्तिष्ठति ।) (ततः प्रविशति संभ्रान्तः कलहंसो बुद्धरक्षिता लवङ्गिका मदयन्तिका च ।) सर्वाः—३परित्ताअदु महाभाओ । अद्धमग्गे क्खु णअररक्खि- पुरिसामिओओ मअरन्दस्स जादो । तदो तक्कालमिलिदेण कलहंस- एण समं अम्हे अणुप्पेसिदाओ । कलहंसः—४जह इदोमुहागदेहिं अम्हेहिं कलअलो सुदो, तह तक्केमि अण्णं वि पारक्किअं बलं उवागदं ति । मालत्यवलोकिते—५हद्धि । समं एव हरिसुव्वेअसंबेदो उवणदो । १. निर्व्यूढो भगवत्याः संभावनाभारो बुद्धरक्षितया । २. अस्माभिरपि प्रियसखी लवङ्गिका दृश्यते । ३. परित्रायतां महाभागः । अर्धमार्गे खलु नगररक्षिपुरुषाभियोगो मकर- न्दस्य जातः । ततस्तत्कालमिलितेन कलहंसकेन समं वयमनुप्रेषिताः । ४. यथेतोमुखागतैरस्माभिः कलकलः श्रुतः, तथा तर्कयाम्यन्यदपि पा- रक्यं बलमुपागतमिति । ५. हा धिक् । सममेव हर्षोद्वेगसंभेद उपनतः । वर्धसे मदयन्तिकालाभेन॥माधवः। परिष्वज्य।प्रथमं मदयन्तिकाभिलाषतः प्रस- ङ्गादेवालिङ्गनं विधाय पश्चाद्देवानुरागपाशमिव प्रियं नः संवृत्तं यन्मदयन्तिकालाभो जात इत्युक्त्वा केसरस्रजं प्रेमसूत्रपाशमिव मालत्याः कण्ठे ददाति ॥ अवलो- किता । निर्व्यूढो निर्वाहं नीतो भगवत्याः संभावनाभारो बुद्धरक्षितया । संभावना- भारो मदयन्तिकामकरन्दयोर्दूल्यव्यापारः ॥ मालती । अस्माभिरपि प्रियसखी लवङ्गिका दृश्यते । अपि संभावनायाम् । इदमपि संभाव्यत इति शेषः ॥ सर्वाः। परित्रायतां महाभागः । अर्धमार्गे खलु नगररक्षिपुरुषाभियोगो मकरन्दस्य जातः । अभियोगः प्रतिरोधः । ततस्तत्कालमिलितेन मकरन्दसंबाधाद्विनिर्गतेन वृत्तावेद- नाय कलहंसकेन समं वयमनुप्रेषिताः ॥ कलहंसः । यथेतोमुखागतैरस्माभिरायो- धनकलकलः श्रुतः, तथा तर्कयाम्यन्यदपि पारक्यं बलमुपागतमिति । पारक्यं परकी- यसैन्यमिति देशी । 'पार' इति लोके ॥ मालत्यवलोकिते । सममेव हर्षोद्वेगसंभेद-