भारतकोश
मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

Malatimadhavam of Mahakavi Bhavabhuti with Commentary

महाकवि भवभूति द्वारा

DevanagariHindipublished377 पृष्ठ

पृष्ठ 199, कुल 377 में से

संदर्भ में पढ़ें
पृष्ठ 199

अष्टमोऽङ्कः । १९५

इयेनावपातचकिताननवर्तिकेव किं नेक्षसे ननु मया कवलीकृतासि ॥ ८ ॥ यावच्छ्रीपर्वतमुपनीय प्रतिपर्व तिलश एनां निकृत्य दुःखमारिणीं करोमि । (इति मालतीमादाय निष्क्रान्ता।) मदयन्तिका—अहं वि मालदीं एव्व अणुवट्टिस्सं । (परिक्रम्य ।) सहि मालदि । लवङ्गिका—(प्रविश्य ।) सैहि मदअन्तिए, लवङ्गिआ क्खु अहं । मदयन्तिका—अइ, संभाविदो तुए महाणुहाओ । लवङ्गिका—णैहि णहि । सो क्खु उज्जाणवाडणिग्गमादो एव्व कलअलं सुणिअ साक्खेवावविद्धविअडणिओरुदण्डणिठ्ठुरं पधाविअ पराणीअं पविट्ठो । तदो पडिणिउत्तम्हि मन्दभाइणी । सुणोमि अ घरे घरे गुणाणुराअणिब्भरस्स पोरलोअस्स हा माहव महाभाअ हा

१. अहमपि मालतीमेवानुवर्तिष्ये । सखि मालति । २. सखि मदयन्तिके, लवङ्गिका खल्वहम् । ३. अयि, संभावितस्त्वया महानुभावः । ४. नहि नहि । स खलूद्यानवाटनिर्गमादेव कलकलं श्रुत्वा साक्षेपापवि- द्धविकटनिजोरुदण्डनिष्ठुरं प्रधाव्य परानीकं प्रविष्टः । ततः प्रतिनिवृत्तास्मि मन्दभागिनी । शृणोमि च गृहे गृहे गुणानुरागनिर्भरस्य पौरलोकस्य हा माधव महाभाग हा मकरन्द साहसिकेति परिदेवनानि । महाराजः किल

पक्षिविशेषयुवतिरिव त्वं मया कवलीकृतासीत्यात्मानं नेक्षसे । यदि शक्तिस्तदा तर्हि परिरक्षतु ॥८॥ यावदित्यवधारणे । श्रीपर्वतं नीत्वैव । पर्व पर्व प्रति प्रतिपर्व । प्रतिसंधीत्यर्थः । तिलं तिलं तिलशः । तिलमात्रान्मांसखण्डान्कृत्वा चित्रवधेनैनां दुःखमारिणीं करोमि । इति बन्धुवर्गैरविज्ञातां मालतीमादाय कपालकुण्डला नि- ष्क्रान्ता । मदयन्तिका । अहमपि मालतीमेवानुवर्तिष्ये । अथ मालतीभ्रमेण मदयन्तिका लवङ्गिकामाकारयति । सखि मालतीति ॥ प्रविश्य । लवङ्गिका । वदतीति शेषः । सखि मदयन्तिके, लवङ्गिका खल्वहम् । न मालतीति भावः ॥ मदयन्तिका । अयीति सुकुमारसंबोधने । संभावितो दृष्टस्त्वया महानुभावः । माधव इत्यर्थः ॥ लवङ्गिका । नहि नहि । स खलूद्यानवाटनिर्गमादेव कलकलं श्रुत्वा साक्षेपापविद्धविकटनिजोरुदण्डनिष्ठुरं प्रधाव्य परानीकं प्रविष्टः । साक्षेपं सकोपवचनम् । अपविद्धस्ताडितो निजोरुदण्डो येन स तादृक् । वाटो वृतिः । प्रा- कार इति यावत् । मार्गो वा । ततः प्रतिनिवृत्तास्मि मन्दभागिनी । शृणोमि च गृहे मा० १८