मालतीमाधवम् (महाकवि भवभूति - शास्त्रीय शृंगार एवं तान्त्रिक प्रकरण नाटक सम्पूर्ण १० अङ्क)

२२४ मालतीमाधवे माधवः—देव वायो, तथापि भवन्तमेव प्रार्थये । विकसत्कदम्बनिकुरुम्बपांसुना सह जीवितं घटय मे प्रिया यतः । अथवा तदङ्गपरिवासशीतलं मयि किंचिदर्पय भवांस्तु मे गतिः ॥ ४४ ॥ (कृताञ्जलिः प्रणमति ।) सौदामिनी—सुसमाहितः खल्वभिज्ञानार्पणस्यावसरः । (अञ्- लौ बकुलमालामर्पयति ।) माधवः—(साकूतं सहर्षं सविस्मयं च ।) कथमियमस्मद्विरचिता प्रियास्तनोन्नाहदुर्ललितमूर्तिरनङ्गमन्दिराङ्गणबकुलपादपकुसुममाला । (सम्यङ्निरूप्य ।) कः संदेहः । तथा हि स एवायमस्याः मुग्धेन्दुसुन्दरतदीयमुखावलोक- हेलाविशृङ्खलकुतूहलनिह्नवाय । दुर्न्यस्तपुष्परचितोऽपि लवङ्गिकाया- स्तोषं ततान विषमग्रथितो विभागः ॥ ४५ ॥ (सहर्षोन्मादमुत्थाय ।) चण्डि मालति, इयं विलोक्यसे । (सकोपमिव ।) अयि मदवस्थानभिज्ञे

व्याजेन परिभुक्तप्रगल्भपुरन्ध्रीमुखाः तथा विकचकदम्बकोशरजोऽभ्रभृङ्गसमूहसङ्गशा- रमनोहराः ॥ ४३ ॥ माधवः । यद्यपि त्वया संज्ञारूपव्याधिर्जनितः, तथापि त्वामेव प्रार्थये देवत्वादेव । विकसदिति । यत्र मे प्रिया वर्तते तत्र परागैः सह मत्प्राणाञ्छ्रय । सप्तम्यर्थे सार्वविभक्तिकस्तसिः । तदङ्गसङ्गशीतलं वा किंचिद्वस्तु प्रेरय यत्राहं तिष्ठामि । त्वां विना वने क इदानीं गतिरित्याशयः ॥ ४४ ॥ सुसमाहितः सुष्ठु भद्रः । य एवाञ्जलिः प्रथमप्रणामाञ्जलिर्माधवेन बद्धस्तत्रैवाभिज्ञानस्रजमर्प- यति ॥ माधवः । उन्नाहेनोपरिवर्तनेन दुर्ललितमूर्तिः । उन्नाह उत्सेध इत्यन्ये । मदनमन्दिराजिरकेसरस्रक् । अनङ्गमन्दिरपदमत्र घृणावदर्थे । कः संदेहः । सैवेय- मित्यर्थः । तथा हि स एवास्याः स्रजो विभागः । मुग्धेति । दुर्न्यस्तान्यभद्रीकृत्य निवेशितानि पुष्पाणि तै रचितोऽपि लवङ्गिकायास्तोषं ततान विस्तारयामास । दु- र्न्यस्तपुष्परचितत्वेनैव विषमग्रथितः। दुर्न्यस्तत्वे हेतुमाह—मुग्धेन्दुवत्सुन्दरं यत्त- दीयं मुखं तदवलोकने हेला शृङ्गारजो भावविशेषस्तेन विशृङ्खलमुद्भूतं माधवे यत्कुतूहलं तस्य निह्नवाय । मालतीपरिजनेभ्यो गोपनायेत्यर्थः ॥४५॥ अथासाधा- रणाभिज्ञानलाभेन संनिहितप्रच्छन्नां मालतीं मन्यमानोऽकालव्यसनोन्मादः सको- पमिवाह—स्वस्थदशायां हि परिहासः क्रियते । त्वं पुनरेतर्हि मम दशानभिज्ञा ।