मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)

द्वितीयोऽङ्कः । ३१ अन्तरिक्खे जलपाणं इच्छिदं । अथवा पण्डिदसंतोसपच्चया णं मूढजादी जदो अत्तहोदीए सोहणं भणिदं तदो से इमं पारि- तोसिअं पअच्छामि । (इति राज्ञो हस्तात्कटकमाकर्षति ।) देवी—चिंष्ट दाव । गुणन्तरं आणन्तो किंणिमित्तं तुमं आ- हरणं देसि । विदूषकः—पेरकेरंति करिअ । देवी—(आचार्य विलोक्य ।) अज्ज गणदास, दंसिदोवदेसा दे सिस्सा । गणदासः—वत्से, प्रतिष्ठस्वेदानीम् । (मालविका सहाचार्येण निष्क्रान्ता ।) विदूषकः—(जनान्तिकम् ।) एँत्तिओ मे मादिविहवो भवन्तं सेविदुं । राजा—अलमलं परिच्छेदेन । अहं हि भाग्यास्तमयमिवाक्ष्णोर्हृदयस्य महोत्सवावसानमिव । द्वारपिधानमिव धृतेर्मन्ये तस्यास्तिरस्करणम् ॥ ११ ॥ १. तिष्ठ तावत् । गुणान्तरमजानन्किंनिमित्तं त्वमाभरणं ददासि । २. परकीयमिति कृत्वा । ३. आर्य गणदास, दर्शितोपदेशा ते शिष्या । ४. एतावान्मे मतिविभवो भवन्तं सेवितुम् । रिक्षे जलपानमिष्टम् । अथवा पण्डितसंतोषप्रत्यया ननु मूढजातिः । यतोऽत्रभ- वत्या शोभनं भणितं ततोऽस्यै इदं पारितोषिकं प्रयच्छामि ॥ तिष्ठ तावत् । गुणा- न्तरमजानन्किंनिमित्तं त्वमाभरणं ददासि ॥ परकीयमिति कृत्वा ॥ आर्य गण- दास, दर्शितोपदेशा ते शिष्या । अनेन मालविकानिर्गमनहेतुना देवीवचनेन राज्ञो हितरोधनान्निरोधो नाम संध्यङ्गमुक्तं भवति ॥ एतावान्मे मतिविभवो भवन्तं सेवितुम् ॥ भाग्यास्तमयमित्यादि । तस्या मालविकायास्तिरस्करणं तिरोधानमक्ष्णोर्नेत्रयोर्भाग्यास्तमयमिव भाग्यस्य भागधेयस्यास्तमयमिव नाशमिव। हृदयस्य मनसो महोत्सवस्यावसानमन्तमिव । धृतेः प्रीतेर्द्वारपिधानमिव द्वारस्य प्रवेशमार्गस्य पिधानं तिरोधानमिव । मन्ये संभावयामि । अत्रार्तेर्गम्यमानत्वाद्वि-