मालविकाग्निमित्रम् (महाकवि कालिदास - संस्कृत मूल एवं हिन्दी व्याख्या)
Malavikagnimitram of Kalidasa with Hindi Commentary
महाकवि कालिदास / पं. रामचन्द्र मिश्र द्वारा
पृष्ठ 65, कुल 111 में से
संदर्भ में पढ़ें६२ मालविकाग्निमित्रे चतुर्थोऽङ्कः । (ततः प्रविशति पर्युत्सुको राजा प्रतीहारी च ।) राजा—(आत्मगतम् ।) तामाश्रित्य श्रुतिपथगतामास्थया बद्धमूलः संप्राप्तायां नयनविषयं रूढरागः प्रवालः । हस्तस्पर्शैर्मुकुलित इव व्यक्तरोमोद्गमत्वा- त्कुर्यात्कान्तं मनसिजतरुर्मा रसज्ञं फलस्य ॥ (प्रकाशम् ।) सखे गौतम । प्रतीहारी—जेदुं जेदु भट्ठा । असंणिहिदो गोदमो राजा—(आत्मगतम् ।) आः, मालविकावृत्तान्तज्ञान- प्रेषितः । (प्रविश्य ।) विदूषकः—२वड्ढदु भवं ! राजा—जयसेने, जानीहि तावत्क्व देवी धारिणी त्वाद्विनोद्यत इति । प्रतीहारी—३जं देवो आणवेदि । (इति निष्क्रान्ता ।) राजा—गौतम, को वृत्तान्तस्तत्रभवत्यास्ते सख्याः । विदूषकः—४जो बिडालगहीदाए परहुदिआए । राजा—(सविषादम् ।) कथमिव । १. जयतु जयतु भर्ता । असंनिहितो गौतमः । २. वर्धतां भवान् । ३. यद्देव आज्ञापयति । ४. यो बिडालगृहीतायाः परभृतिकायाः । कविरिदानीमङ्कान्तरमारभते—ततः प्रविशतीत्यादिना । त कुलित इव संजातमुकुल इव कान्तं कामनायुक्तं कुर्यादिति प्रार्थनायां प्रसङ्गितं बीजं प्रकरीस्थाने कृतमिति मन्तव्यम् ॥ जयतु जयतु भर्त हितो गौतम वर्धतां भवान् ॥ यद्देव आज्ञापयति ॥ यो बिडालगृही