मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

सादृश्यवादः ८९ रूपगन्धरसानां च कस्यचित्तुल्यता क्वचित् । नावश्यं सर्वसामान्यात् सादृश्यमुपजायते ॥ धर्माणां नच नानात्वमस्ति चावान्तरस्थितिः । तेन भिन्नमभिन्नं च सादृश्यमिति निर्णयः ॥ सादृश्यं न त्ववस्तु स्यान्नापि तत्त्वान्तरं मतम् । किंतु संबन्धिसामान्ययोग इत्यवधारितम् ॥ ३ तद्भिन्नत्वे च तन्निष्ठभूयोधर्मानुयोगिता । सादृश्यं ते पुनर्धर्माः जातिकर्मगुणादयः ॥ इति वैशेषिकप्राञ्चः नव्यास्तस्यातिरिक्तताम् । आहुरेते न सप्तैव पदार्था इति वादिनः ॥ ४ सारूप्यमेव सामान्यं तच्च सादृश्यमित्यपि । इतिचाकृतिवादे हि सांख्यसिद्धान्त ईरितः ॥ सारूप्यमेव सामान्यं पिण्डानां येन कल्प्यते । तेन सारूप्यशब्देन किं पुनः प्रतिपद्यते ॥ समानरूपभावश्चेत् जातिस्साऽस्माभिरिष्यते । सादृश्यमथ सारूप्यं कस्य केनेति कथ्यताम् ॥ नचावयवसामान्यैर्विना सादृश्यकल्पना । सामान्यप्रत्ययोत्पादो न विशेषेषु जायते ॥ व्यक्तिश्चातिरेकोऽस्य स्यान्न वेति विचारिते । सामान्यमेव सादृश्यं भवेद्वा व्यक्तिमात्रकम् ॥ M. R. 12