मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

धर्मधर्मिभाववादः 165

सामान्यनिश्चितार्थेन विशेषे तु बुभुत्सिते । परीक्षा वर्तते स्वेष्टप्रमाणोत्पादनात्मिका ॥ संबन्धेऽनुपपत्तिर्या वृत्तित्वे याऽपि तादृशी । स्वीयकार्यविरोधेन सा नात्रोत्प्रेक्षितुं क्षमा ॥ वासनावशतस्सर्वनिर्वाहे शून्यता वरम् । इष्टप्रसक्तिरितिचेदनिष्टं तेऽस्तिवा नवा ॥ नास्ति चेन्नैव दूष्योऽन्योऽप्यस्ति चेत्तत्प्रसज्यते । इष्टानिष्टाविभागस्तु तिरश्चामपि दुर्वचः ॥ भेदमात्रापह्नवस्तु स्वक्रियायां विरुध्यते । न विरोधस्य संत्यागी लौकिको नाप्यलौकिकः ॥ ९ अथ भेदाभेदवादसारांशोऽत्रावधार्यताम् । अर्हत्पातञ्जलकुमारिलप्रभृतिसम्मतः ॥ यदि ह्येकान्ततो भिन्नं विशेष्यात्स्याद्विशेषणम् । स्वानुरूपां सदा बुद्धिं विशेष्ये जनयेत्कथम् ॥ स्फटिकादौ तु लाक्षादिस्वरूपा या मतिर्भवेत् । अव्युत्पन्नस्य सा मिथ्या व्युत्पन्नानां हि भेदधीः ॥ न तु जात्यादिनिर्मुक्तं वस्तु दृष्टं कदाचन । तद्विवेकेन वा तानि लाक्षादिस्फटिकादिवत् ॥ तत्रापि चेन्न दृश्येत भेदः कैश्चित्कदाचन । रक्तादिबुद्धिसम्यक्त्वं विनिवार्येत केन वा ॥