मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

198 मानमेयरहस्यश्लोकवार्तिके नित्येषु सत्सु वर्णेषु व्यवहारात्क्रमोदयः । घटादिरचना यद्वत् नित्येषु परमाणुषु ॥ अणुकल्पाश्च वर्णांशाः न सन्त्यनुपलम्भनात् । द्रष्टव्यो विस्तरस्तत्र, चेत्कुतूहलशीलता ॥ तस्माच्छ्रोत्रग्राह्यतैव शब्दलक्षणमिष्यते । अर्थप्रत्यायकत्वं तु स्फोटवादिभिरुच्यते ॥ तत्रेतरैषां सिद्धान्तस्वान्तमित्थं विचिन्त्यते । वर्णानामेव वेदत्वे वाङ्मात्रं नित्यमापतेत् ॥ नहि वर्णाः स्वयं वेदाः वाक्यं तद्व्यपदेशभाक् । अस्वातन्त्र्यं तु संदर्भे स्यात्प्रवाहनिबन्धनम् ॥ तत्र प्रवाहनित्यत्वं संदर्भेऽपि समत्यजन् । तार्किका हीश्वरत्वं स्यात्तदानीं पुष्कलं त्विति ॥ (44) ध्वनिवादः. 1 एवं वर्णविकल्पोऽत्र संगृहीतः प्रमाणतः । अथ ध्वनिविकल्पोऽपि विद्वद्भिः श्रूयतां मुदे ॥ शब्दत्वं नाम सामान्यं ध्वनिमाहुः परे बुधाः । ध्वनिborder/नादश्च -> ध्वनिborder/नादश्च -> ध्वनिborder/नादश्च -> ध्वनिborder: ध्वनिborder -> ध्वनिborder -> ध्वनिनादश्च घोषश्चेत्यनर्थान्तरवादिनः ॥ अतएव हि संस्थासु दूरस्थैः श्रूयते ध्वनिः । न व्यञ्जनं न स्वरो वा न पदं वाक्यमेववा ॥