मानमेयोदय (नारायण भट्ट - भाट्ट मीमांसा प्रमाण एवं प्रमेय शास्त्र सटीक)

शब्दाः स्युस्तन्मते नूनं स्वरव्यञ्जनलक्षणाः । ततो विशेषसामान्यभा क्स्स्यात् ध्वनिशब्दयोः ॥ २ शब्दत्वव्याप्यसामान्यं ध्वनित्वं कतिचिद्विदुः । मतमेतत्तु बहुशो भवेत्तार्किकसम्मतम् ॥ ३ अनेकव्यक्त्यभिव्यङ्ग्या जातिः स्फोट इति स्मृता । शाब्दिकैः व्यक्तयस्तास्तु ध्वनित्वेन प्रकल्पिताः ॥ तन्मते ध्वनयो ज्ञेयाः स्वरव्यञ्जनलक्षणाः । ४ अनित्यस्फोटपक्षे तु ध्वनितत्त्वमिदं मतम् ॥ यः शब्दः प्रथमं जातः स स्फोट इति कीर्त्यते । तद्रूपप्रतिबिम्बावग्राहिणः सर्वतोमुखाः ॥ मन्दप्रदीपप्रकाशरूपभानक्रमेण ये । भासमानाः श्रुतिं वाणीं ध्वनयो विभजन्ति ते ॥ ५ स्फोटानित्यत्वपक्षे तु यस्संयोगविभागजः । स ध्वनिः तदभिव्यङ्ग्यः स्फोटो वर्णविभागशः ॥ ६ आदौ कारणतो जातः शब्दः कैश्चित् ध्वनिः स्मृतः। नादो द्वितीयादिशब्दः तद्व्यङ्ग्यः स्फोट इष्यते ॥ ७ तथाऽऽकाशगुणश्शब्दः ध्वनिस्स्यात् गौरवे मते । वर्णास्ते तदभिव्यङ्ग्याः तेऽप्याकाशगुणा मताः ॥ ८ वायुसंयोगादिरेव संयुक्तादिस्स एव वा । ध्वनिरित्याहुरपरे वायव्यध्वनिवादिनः ॥